Praca tymczasowa – czy to umowa o pracę?
Tak, ale tylko wtedy, gdy podpisujesz umowę o pracę tymczasową. Praca tymczasowa może być wykonywana także na podstawie umowy cywilnoprawnej, na przykład umowy zlecenia. O rodzaju zatrudnienia decyduje treść zawartej umowy, a nie samo skierowanie do pracy przez agencję.
Praca tymczasowa – na czym polega?
Praca tymczasowa jest szczególną formą zatrudnienia uregulowaną przede wszystkim przez Ustawę o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. W zakresie, którego ustawa nie reguluje, stosuje się przepisy Kodeksu pracy.
Jeżeli agencja zawiera z pracownikiem umowę o pracę tymczasową, powstaje stosunek pracy. Nie jest to jednak dokładnie taki sam układ jak przy zwykłym etacie, ponieważ uczestniczą w nim trzy podmioty. Agencja jest formalnym pracodawcą, natomiast praca jest wykonywana w firmie określanej jako pracodawca użytkownik.
Agencja może zawrzeć również umowę cywilnoprawną. W takim przypadku nie powstaje stosunek pracy, a zakres ochrony jest węższy. Jeżeli sposób wykonywania pracy odpowiada cechom stosunku pracy, sama nazwa umowy nie przesądza o jej charakterze.
Jak działa trójstronna relacja?
W typowym zatrudnieniu pracownik zawiera umowę bezpośrednio z firmą, dla której pracuje. Przy pracy tymczasowej agencja zawiera umowę z pracownikiem i kieruje go do wykonywania zadań u innego podmiotu. Role stron można przedstawić następująco:
- Agencja pracy tymczasowej zatrudnia pracownika, wypłaca mu wynagrodzenie, prowadzi dokumentację oraz rozlicza składki i podatek.
- Pracodawca użytkownik wyznacza zadania, organizuje pracę, prowadzi ewidencję czasu pracy i nadzoruje wykonanie obowiązków.
- Pracownik tymczasowy wykonuje pracę na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy użytkownika, ale formalnie pozostaje zatrudniony przez agencję.
Prowizję za usługę agencji płaci pracodawca użytkownik. Nie jest ona potrącana z wynagrodzenia pracownika jako osobna opłata za znalezienie pracy. Wynagrodzenie pracownika wypłaca agencja, zgodnie z warunkami ustalonymi w umowie.
Umowa o pracę a umowa o pracę tymczasową
Umowa o pracę tymczasową jest umową o pracę, ale podlega szczególnym zasadom wynikającym z ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Najważniejsze różnice w porównaniu ze standardowym zatrudnieniem przedstawia tabela:
| Cecha | Umowa o pracę | Umowa o pracę tymczasową |
|---|---|---|
| Strony | Pracownik i bezpośredni pracodawca | Pracownik i agencja, przy wykonywaniu pracy u pracodawcy użytkownika |
| Czas trwania | Może być zawarta na okres próbny, czas określony albo nieokreślony | Jest zawierana na czas określony i dotyczy ustalonego okresu pracy tymczasowej |
| Limit u jednego podmiotu | Dla umów na czas określony zasadniczo obowiązuje limit 33 miesięcy i trzech umów, z wyjątkami ustawowymi | Zasadniczo maksymalnie 18 miesięcy w okresie 36 kolejnych miesięcy u jednego pracodawcy użytkownika |
| Wypowiedzenie | Zależy głównie od rodzaju umowy i stażu pracy u pracodawcy | Jeżeli umowa przewiduje wcześniejsze wypowiedzenie, okres wynosi 3 dni przy umowie do 2 tygodni albo tydzień przy umowie dłuższej niż 2 tygodnie |
| Urlop | Zwykle 20 albo 26 dni rocznie, zależnie od stażu pracy | 2 dni za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji pracodawcy użytkownika |
Limit 18 miesięcy dotyczy pracy tego samego pracownika u jednego pracodawcy użytkownika w okresie 36 kolejnych miesięcy. Co do zasady obejmuje także sytuację, w której pracownik jest kierowany przez różne agencje albo na podstawie różnych rodzajów umów.
Jakie prawa daje umowa o pracę tymczasową?
Pracownik zatrudniony przez agencję na podstawie umowy o pracę tymczasową korzysta z ochrony pracowniczej. Najważniejsze uprawnienia obejmują:
- Składki ZUS – agencja zgłasza pracownika do ubezpieczeń i rozlicza składki emerytalne, rentowe, chorobowe, zdrowotne oraz wypadkowe.
- Zwolnienie lekarskie – pracownik może korzystać z L4 i świadczeń chorobowych na zasadach dotyczących pracowników.
- Ochrona w ciąży – w określonych przypadkach umowa zawarta na czas określony ulega przedłużeniu do dnia porodu. W pracy tymczasowej obowiązują jednak dodatkowe warunki ustawowe, między innymi dotyczące minimalnego okresu skierowania przez daną agencję.
- Urlop wypoczynkowy – pracownik nabywa 2 dni urlopu za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji jednego lub kilku pracodawców użytkowników.
- Wliczenie do stażu pracy – okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę tymczasową wlicza się do stażu pracy. Nie dotyczy to okresu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Pracodawca użytkownik powinien zapewnić bezpieczne warunki pracy, szkolenie BHP, odzież i środki ochrony, jeżeli są wymagane, a także traktować pracownika tymczasowego nie mniej korzystnie niż osoby zatrudnione na podobnym stanowisku.
Na co zwrócić uwagę przed podpisaniem umowy?
Sprawdź, kto jest stroną umowy, jaki jest jej rodzaj, na jaki okres została zawarta, gdzie ma być wykonywana praca i kto wypłaca wynagrodzenie. Jeżeli dokument wskazuje umowę o pracę na czas określony zawartą z agencją, masz status pracownika tymczasowego. Jeżeli jest to umowa zlecenia lub inna umowa cywilnoprawna, nie przysługują Ci wszystkie uprawnienia wynikające z Kodeksu pracy.
Praca tymczasowa jest legalną, szczegółowo uregulowaną formą zatrudnienia, ale nie każda praca tymczasowa oznacza umowę o pracę. Odpowiedź na pytanie „praca tymczasowa – czy to umowa o pracę?” brzmi więc: tak, jeśli zawarto umowę o pracę tymczasową, lecz nie wtedy, gdy agencja podpisała z Tobą umowę cywilnoprawną.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W razie wątpliwości dotyczących rodzaju umowy lub naruszenia praw pracowniczych można skonsultować sprawę z Państwową Inspekcją Pracy albo prawnikiem.
