Od kiedy umowa zlecenie wlicza się do emerytury?

Umowa zlecenie wlicza się do emerytury wtedy, gdy z jej tytułu są opłacane składki emerytalne. Do 2025 roku nie zwiększała jednak stażu pracy uprawniającego między innymi do dłuższego urlopu. Od 1 stycznia 2026 roku udokumentowane okresy zlecenia mają być uwzględniane także w stażu pracy, również wstecz.

Kapitał emerytalny a staż pracy – jaka jest różnica?

Umowa zlecenie jest umową cywilnoprawną, dlatego przez lata nie podlegała zasadom dotyczącym stażu pracy z Kodeksu pracy. Nie oznaczało to jednak, że zawsze pozostawała bez wpływu na emeryturę. Decydujące znaczenie miało to, czy zleceniobiorca podlegał ubezpieczeniom społecznym i czy od wynagrodzenia odprowadzano składkę emerytalną.

Okres składkowy wpływa na zapisany w ZUS kapitał oraz wysokość przyszłej emerytury. Staż pracy służy natomiast do ustalania uprawnień pracowniczych, takich jak wymiar urlopu wypoczynkowego, długość okresu wypowiedzenia, odprawa czy dodatek stażowy. Nie są to pojęcia tożsame.

Dlatego zlecenie mogło jednocześnie zwiększać kapitał emerytalny i nie zwiększać stażu pracy. Do końca 2025 roku okres wykonywania umowy cywilnoprawnej nie był traktowany jak zatrudnienie w ramach stosunku pracy.

Kiedy umowa zlecenie nie buduje kapitału emerytalnego?

Samo podpisanie umowy nie przesądza jeszcze o skutkach emerytalnych. Znaczenie ma podleganie ubezpieczeniom społecznym. Jeżeli składka emerytalna nie była należna i nie została opłacona, dany okres nie zwiększa kapitału emerytalnego jako okres składkowy.

Najczęstsze sytuacje, w których zlecenie nie powoduje obowiązku opłacania składek emerytalnych i rentowych, to:

• Student lub uczeń przed ukończeniem 26. roku życia – przy umowie zlecenia zawartej z podmiotem innym niż własny pracodawca taka osoba co do zasady nie podlega ubezpieczeniom społecznym.
• Zbieg tytułów do ubezpieczeń – gdy zleceniobiorca ma etat z wynagrodzeniem co najmniej równym minimalnemu, dodatkowe zlecenie może podlegać tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu.
• Kilka umów zlecenia – po osiągnięciu wymaganej podstawy wymiaru składek z kolejnych umów nie zawsze opłaca się obowiązkowe składki emerytalne i rentowe.
• Brak zgłoszenia lub błędne rozliczenie składek – w razie wątpliwości warto sprawdzić dane na koncie ubezpieczonego w ZUS i wyjaśnić niezgodność z płatnikiem.

Jeżeli zlecenie jest oskładkowane, opłacone składki zwiększają kapitał emerytalny. Nie oznacza to jednak, że każda kwota wypłacona na podstawie umowy automatycznie podnosi przyszłe świadczenie. Wysokość emerytury zależy między innymi od podstawy wymiaru i łącznej wartości zapisanych składek.

Co zmienia się od 2026 roku?

Od 1 stycznia 2026 roku zmienia się zasada liczenia stażu pracy. Udokumentowane okresy wykonywania umów zlecenia mają być uwzględniane przy ustalaniu uprawnień pracowniczych. Zmiana dotyczy także wcześniejszych okresów, a nie wyłącznie umów zawartych po wejściu nowych przepisów.

Do stażu pracy mają być zaliczane między innymi:

• okresy wykonywania umów zlecenia, umów agencyjnych i umów o świadczenie usług,
• okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej oraz współpracy z osobą prowadzącą działalność,
• okresy pracy zarobkowej za granicą, innej niż zatrudnienie na etacie,
• okresy członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i spółdzielniach kółek rolniczych,
• okresy opieki nad dzieckiem związane z zawieszeniem działalności, jeżeli zostały opłacone składki emerytalne i rentowe.

W praktyce dodatkowy staż może wpłynąć na wymiar urlopu wypoczynkowego, długość wypowiedzenia, prawo do odprawy, nagrody jubileuszowe albo dostęp do stanowiska, dla którego wymagane jest określone doświadczenie. Nie oznacza to natomiast, że sama zmiana zasad stażu ponownie naliczy składki emerytalne za okres, w którym składek nie opłacano. Staż pracy i kapitał emerytalny nadal pozostają odrębnymi kategoriami.

Jak udokumentować staż pracy z okresu zleceń?

Przy wcześniejszych umowach zlecenia podstawowym dokumentem ma być zaświadczenie wydane przez ZUS. Potwierdza ono okresy podlegania ubezpieczeniom, które mogą zostać uwzględnione przy ustalaniu stażu. Wniosek można złożyć za pośrednictwem platformy PUE/eZUS, zgodnie z aktualną procedurą ZUS.

Jeżeli ZUS nie ma kompletnych danych, należy przygotować własną dokumentację i przekazać ją obecnemu pracodawcy. Postępowanie może wyglądać następująco:

1. Sprawdź konto w ZUS – ustal, za jakie okresy widnieją informacje o ubezpieczeniach społecznych.
2. Złóż wniosek o zaświadczenie – poproś ZUS o potwierdzenie okresów podlegania ubezpieczeniom z tytułu zlecenia.
3. Zbierz dokumenty uzupełniające – mogą to być kopie umów, rachunki, faktury, potwierdzenia wypłat albo zaświadczenia od zleceniodawcy.
4. Przekaż dokumenty pracodawcy – pracodawca na ich podstawie ponownie ustali staż i związane z nim uprawnienia.

Według przedstawionych założeń na przekazanie dokumentów dotyczących wcześniejszych okresów ma obowiązywać termin 24 miesięcy od wejścia przepisów w życie. W sprawach dotyczących konkretnego okresu warto sprawdzić aktualne wymagania ZUS lub skonsultować dokumentację z działem kadr.

Co to oznacza dla zleceniobiorcy?

Jeśli od umowy zlecenia były opłacane składki emerytalne, okres ten już wcześniej mógł zwiększać kapitał emerytalny. Od 2026 roku ten sam okres, po udokumentowaniu, ma być także uwzględniany przy ustalaniu stażu pracy. Jeżeli składek nie opłacano, na przykład z powodu zwolnienia obejmującego studenta przed 26. rokiem życia, zlecenie nie zwiększy kapitału emerytalnego, a możliwość zaliczenia go do stażu może zależeć od szczegółowych warunków nowych przepisów.

Najkrócej: oskładkowane zlecenie wpływa na emeryturę, a od 2026 roku udokumentowane zlecenie ma także zwiększać staż pracy. Przed złożeniem dokumentów trzeba więc sprawdzić nie tylko samą umowę, lecz także historię ubezpieczeń w ZUS.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani indywidualnej porady dotyczącej ubezpieczeń społecznych. W przypadku wątpliwości dotyczących konkretnej umowy lub dokumentów należy skontaktować się z ZUS, Państwową Inspekcją Pracy albo specjalistą prawa pracy.