Na ile umowa po okresie próbnym? Zasady zawierania umów
Po okresie próbnym nie ma automatycznej umowy na konkretny czas. Długość okresu próbnego zależy jednak od planowanego czasu kolejnego zatrudnienia, a informację o tym zamiarze trzeba wskazać w umowie próbnej trwającej 1 albo 2 miesiące. Taki zapis nie jest gwarancją dalszej pracy i nie zastępuje kolejnej umowy o pracę.
Jak okres próbny wpływa na kolejną umowę?
Zgodnie z art. 25 Kodeksu pracy umowa na okres próbny służy sprawdzeniu kwalifikacji pracownika i możliwości jego zatrudnienia przy określonym rodzaju pracy. Jej długość nie jest całkowicie dowolna. Przy zawieraniu umowy pracodawca powinien mieć rzeczywisty zamiar dotyczący dalszego zatrudnienia.
Jeżeli kolejna umowa ma być zawarta na czas określony krótszy niż 12 miesięcy, umowa próbna może trwać najwyżej 1 albo 2 miesiące. W jej treści należy wskazać planowany okres następnej umowy terminowej. Trzymiesięczny okres próbny jest zasadniczo przewidziany dla sytuacji, w której planowana jest umowa na czas określony wynoszący co najmniej 12 miesięcy albo umowa na czas nieokreślony.
Limity okresu próbnego
Zależność między planowanym czasem dalszego zatrudnienia a długością okresu próbnego przedstawia się następująco:
| Planowany czas kolejnej umowy | Maksymalny czas okresu próbnego |
|---|---|
| Umowa na czas określony krótszy niż 6 miesięcy | 1 miesiąc |
| Umowa na czas określony od 6 miesięcy do mniej niż 12 miesięcy | 2 miesiące |
| Umowa na czas określony co najmniej 12 miesięcy albo umowa na czas nieokreślony | 3 miesiące |
W przypadku pierwszych dwóch wariantów strony mogą jednokrotnie wydłużyć okres próbny maksymalnie o 1 miesiąc, jeżeli uzasadnia to rodzaj pracy. Nie oznacza to jednak, że każdą umowę próbną można automatycznie przedłużyć.
Czy zapis o dalszym zatrudnieniu jest wiążący?
Nie. Wskazanie w umowie próbnej planowanego czasu kolejnego zatrudnienia jest deklaracją zamiaru, a nie bezwarunkowym zobowiązaniem pracodawcy. W chwili podpisywania umowy próbnej pracodawca dopiero sprawdza kwalifikacje, sposób wykonywania obowiązków i przydatność pracownika do danej pracy.
Stanowisko Głównego Inspektoratu Pracy z czerwca 2023 roku potwierdza, że zamiar wskazany w umowie należy oceniać na dzień jej zawarcia. W trakcie okresu próbnego mogą zmienić się zarówno wyniki pracy, jak i okoliczności organizacyjne lub gospodarcze. Pracodawca może więc ostatecznie nie zawrzeć kolejnej umowy albo zaproponować ją na inny czas.
Najważniejsze cechy takiego zapisu są następujące:
- Nie stanowi gwarancji zatrudnienia po zakończeniu okresu próbnego.
- Opisuje zamiar pracodawcy istniejący w chwili podpisywania umowy próbnej.
- Może stracić aktualność, gdy zmienią się okoliczności albo ocena pracy pracownika.
Czy po okresie próbnym trzeba podpisać nową umowę?
Tak, jeżeli strony chcą kontynuować zatrudnienie na podstawie umowy terminowej albo bezterminowej. Klauzula zawarta w umowie próbnej nie zastępuje kolejnej umowy o pracę. Nie można traktować jej jako automatycznego przedłużenia zatrudnienia.
Po zakończeniu umowy próbnej strony muszą zawrzeć nową umowę, określając w niej między innymi rodzaj umowy, stanowisko, wynagrodzenie i czas trwania. Jeżeli nowa umowa nie zostanie zawarta, stosunek pracy wynikający z umowy próbnej kończy się z upływem okresu, na który została podpisana.
Kiedy okres próbny może być dłuższy lub zawarty ponownie?
Kodeks pracy przewiduje kilka szczególnych sytuacji związanych z długością i ponownym zawarciem umowy próbnej:
- Strony mogą jednokrotnie wydłużyć 1- albo 2-miesięczny okres próbny najwyżej o 1 miesiąc, gdy uzasadnia to rodzaj pracy.
- Umowa może zostać przedłużona o czas urlopu lub innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika, jeżeli takie postanowienie znalazło się w umowie.
- Kolejna umowa na okres próbny z tym samym pracownikiem jest dopuszczalna, gdy ma dotyczyć innego rodzaju pracy.
Przepisy nie wymagają, aby po trzymiesięcznym okresie próbnym strony zawarły dokładnie taką umowę, jaką wcześniej planowano. Także w tym przypadku dalsze zatrudnienie zależy od decyzji stron i wymaga formalnego zawarcia kolejnej umowy.
Wpisanie planowanego czasu dalszego zatrudnienia porządkuje informacje przekazywane pracownikowi, ale nie tworzy gwarancji pracy. O tym, na ile zostanie zawarta kolejna umowa, decyduje treść nowej umowy podpisanej po zakończeniu okresu próbnego.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
