Wynagrodzenie chorobowe – ile dni płaci pracodawca, a kiedy ZUS?
Pracodawca finansuje wynagrodzenie chorobowe za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym. W przypadku pracownika, który ukończył 50 lat, limit wynosi 14 dni, przy czym krótszy okres stosuje się od roku kalendarzowego następującego po roku ukończenia tego wieku. Od 34. albo 15. dnia może przysługiwać zasiłek chorobowy finansowany z ubezpieczenia społecznego.
Ile dni płaci pracodawca, a od kiedy ZUS?
Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy to dwa różne świadczenia. Pierwsze finansuje pracodawca z własnych środków. Drugie jest finansowane z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i co do zasady wiąże się z przejęciem wypłaty przez ZUS.
| Wiek pracownika | Limit wynagrodzenia chorobowego od pracodawcy | Od którego dnia może przysługiwać zasiłek |
|---|---|---|
| Pracownik, który nie ukończył 50 lat | 33 dni w roku kalendarzowym | Od 34. dnia |
| Pracownik, który ukończył 50 lat | 14 dni w roku kalendarzowym | Od 15. dnia |
| Pracownik po ukończeniu 50 lat, w roku ukończenia tego wieku | 33 dni do końca tego roku | Od 34. dnia |
Podstawą tych zasad jest art. 92 Kodeksu pracy. Limit 14 dni nie zaczyna obowiązywać w dniu 50. urodzin. Stosuje się go dopiero od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym pracownik ukończył 50 lat.
Jak liczyć dni choroby w roku kalendarzowym?
Do limitu wlicza się wszystkie okresy niezdolności do pracy w danym roku, także wtedy, gdy między zwolnieniami wystąpiły przerwy. Sumuje się więc kolejne e-ZLA, a nie tylko dni przypadające na jedno zwolnienie.
W rachunku uwzględnia się również soboty, niedziele i święta, jeżeli przypadają w okresie niezdolności do pracy. Przykładowo, pracownik, który wykorzystał 20 dni wynagrodzenia chorobowego w styczniu i zachorował ponownie na 15 dni w marcu, ma wykorzystany cały limit 33 dni. Za ostatnie 2 dni drugiego zwolnienia może już przysługiwać zasiłek chorobowy.
Zmiana pracodawcy w tym samym roku nie oznacza automatycznego rozpoczęcia nowego limitu. Do ustalenia pozostałej liczby dni potrzebne są informacje o wcześniejszych okresach niezdolności do pracy.
Limit odnawia się 1 stycznia. Przy zwolnieniu obejmującym przełom roku trzeba sprawdzić, jakie świadczenie przysługiwało pracownikowi 31 grudnia. Jeżeli tego dnia pobierał wynagrodzenie chorobowe, od 1 stycznia kontynuuje się je według zasad nowego roku. Jeżeli 31 grudnia pobierał już zasiłek chorobowy, nieprzerwana niezdolność do pracy pozostaje objęta zasiłkiem.
Kto technicznie wypłaca zasiłek chorobowy?
Po wykorzystaniu 33 albo 14 dni zmienia się rodzaj świadczenia, ale nie zawsze zmienia się podmiot, od którego pracownik otrzymuje przelew. O tym decyduje status płatnika zasiłków, ustalany według liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego.
| Liczba ubezpieczonych | Kto wypłaca zasiłek chorobowy? | Kto finansuje świadczenie? |
|---|---|---|
| Do 20 osób | ZUS | Fundusz Ubezpieczeń Społecznych |
| Powyżej 20 osób | Pracodawca jako płatnik zasiłków | Fundusz Ubezpieczeń Społecznych |
| Pracodawca wypłacający wynagrodzenie chorobowe | Pracodawca | Środki pracodawcy |
W większej firmie pracownik może więc nadal otrzymać pieniądze z rachunku pracodawcy, mimo że po przekroczeniu limitu nie jest to już wynagrodzenie chorobowe, lecz zasiłek chorobowy finansowany z ubezpieczenia społecznego. Pracodawca działa wtedy jako płatnik zasiłków, czyli podmiot, który oblicza i technicznie przekazuje świadczenie.
Liczba osób brana pod uwagę przy ustalaniu płatnika zasiłków nie zmienia limitu 33 lub 14 dni. Wpływa wyłącznie na to, kto wykonuje wypłatę po przejściu na zasiłek.
Kiedy ZUS może wypłacać świadczenie od pierwszego dnia?
Zasada 33 lub 14 dni dotyczy wynagrodzenia chorobowego pracownika. Nie stosuje się jej w taki sam sposób do osób, które nie pozostają w stosunku pracy. Zasiłek od pierwszego dnia może w szczególności dotyczyć:
- osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, jeżeli podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu i spełnia wymagane warunki;
- zleceniobiorcy objętego dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym;
- osoby, która zachorowała po ustaniu zatrudnienia, jeżeli spełnia warunki przyznania zasiłku po ustaniu ubezpieczenia;
- ubezpieczonego, którego niezdolność do pracy wynika z wypadku w drodze do pracy lub z pracy, przy zachowaniu ustawowych warunków.
Przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym co do zasady obowiązuje 90-dniowy okres wyczekiwania. Przy ubezpieczeniu obowiązkowym prawo do świadczenia powstaje zwykle po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia. Samo e-ZLA nie przesądza więc jeszcze o prawie do wypłaty.
Najważniejsze rozróżnienie jest proste: pracodawca finansuje wynagrodzenie chorobowe przez 33 albo 14 dni, natomiast zasiłek po przekroczeniu limitu finansuje ubezpieczenie społeczne. Zasiłek może wypłacić bezpośrednio ZUS albo pracodawca będący płatnikiem zasiłków. Przy obliczeniach trzeba uwzględnić rok kalendarzowy, wcześniejsze zwolnienia oraz wiek pracownika.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W konkretnej sprawie należy sprawdzić aktualne przepisy oraz dokumentację ubezpieczeniową.
