Ile wynosi wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy?
Wynagrodzenie chorobowe wynosi standardowo 80% podstawy wymiaru. Wypłaca je pracodawca za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, a w przypadku pracownika po ukończeniu 50. roku życia – za pierwsze 14 dni. Podstawę dzienną oblicza się zawsze przez podzielenie podstawy wymiaru przez 30.
Ile wynosi wynagrodzenie chorobowe i kto je wypłaca?
Wynagrodzenie chorobowe przysługuje pracownikowi za czas niezdolności do pracy, między innymi z powodu choroby, izolacji związanej z chorobą zakaźną lub wypadku w drodze do pracy albo z pracy. Zasady jego wypłaty wynikają z art. 92 Kodeksu pracy.
| Okres niezdolności do pracy | Kto wypłaca świadczenie? | Standardowa wysokość |
|---|---|---|
| Pierwsze 33 dni w roku | Pracodawca | 80% podstawy wymiaru |
| Pierwsze 14 dni w roku dla pracownika po ukończeniu 50 lat | Pracodawca | 80% podstawy wymiaru |
| Okres po przekroczeniu limitu 33 lub 14 dni | ZUS albo pracodawca jako płatnik zasiłków | Zasiłek chorobowy według właściwej stawki |
Limit 33 albo 14 dni dotyczy łącznie kolejnych zwolnień w tym samym roku kalendarzowym. Po jego wykorzystaniu pracownik przechodzi na zasiłek chorobowy. Nie należy więc utożsamiać wynagrodzenia chorobowego z zasiłkiem, choć sposób ustalania podstawy obu świadczeń jest podobny.
Jak obliczyć wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy?
Do obliczeń potrzebujesz przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy. Jeżeli zatrudnienie trwa krócej, uwzględnia się pełne miesiące ubezpieczenia chorobowego.
Algorytm wygląda następująco:
- Ustal przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto z właściwego okresu.
- Pomniejsz tę kwotę o składki społeczne finansowane przez pracownika, czyli łącznie 13,71%.
- Podziel otrzymaną podstawę przez 30. Ten dzielnik stosuje się niezależnie od tego, czy miesiąc ma 28, 29, 30 czy 31 dni.
- Pomnóż stawkę dzienną przez 80% albo 100%, zależnie od przyczyny niezdolności do pracy.
- Pomnóż otrzymaną kwotę przez liczbę dni zwolnienia lekarskiego, wliczając soboty, niedziele i święta.
Wynik jest kwotą wynagrodzenia chorobowego brutto. Od świadczenia nie nalicza się składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy ani Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Przy wypłacie uwzględnia się natomiast składkę zdrowotną i zaliczkę na podatek dochodowy.
Przykład obliczeniowy
Pracownik otrzymuje stałe wynagrodzenie w wysokości 6800 zł brutto i przez 9 dni przebywa na zwolnieniu lekarskim. Przyjmujemy standardową stawkę 80%.
Najpierw obliczamy podstawę po odjęciu składek społecznych:
6800 zł − 13,71% × 6800 zł = 5867,72 zł
Stawka za jeden dzień choroby wynosi:
5867,72 zł ÷ 30 = 195,59 zł
Po zastosowaniu stawki 80%:
195,59 zł × 80% = 156,47 zł
Wynagrodzenie za 9 dni niezdolności do pracy wynosi:
156,47 zł × 9 = 1408,23 zł brutto
Jeżeli zwolnienie obejmuje tylko część miesiąca, wynagrodzenie za dni przepracowane jest wypłacane osobno, ale zostaje proporcjonalnie pomniejszone za okres niezdolności do pracy.
Co wchodzi do podstawy wymiaru?
Podstawę stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie, które podlega oskładkowaniu i jest związane ze stosunkiem pracy. Składniki zmienne uwzględnia się zgodnie z zasadami ich wypłaty oraz regulaminem wynagradzania.
| Składnik wynagrodzenia | Wliczany do podstawy? | Uwagi |
|---|---|---|
| Wynagrodzenie zasadnicze | Tak | Uwzględnia się kwoty należne za właściwe miesiące |
| Premie i prowizje | Zwykle tak | Jeżeli są oskładkowane i przysługują na zasadach określonych w przepisach płacowych |
| Dodatki funkcyjne i stażowe | Zwykle tak | Uwzględnia się je, gdy stanowią składnik wynagrodzenia |
| Wynagrodzenie za nadgodziny i pracę w nocy | Tak | W zakresie, w jakim podlega oskładkowaniu |
| Świadczenia niezwiązane z pracą lub niepodlegające składkom | Nie | Nie zwiększają podstawy wymiaru |
Przy zatrudnieniu krótszym niż 12 miesięcy średnią oblicza się z pełnych miesięcy pracy. Jeżeli pracownik zachoruje w pierwszym miesiącu zatrudnienia, zastosowanie mogą mieć odrębne zasady, zależne między innymi od tego, czy spełnił okres wyczekiwania i jakie wynagrodzenie przysługiwałoby mu za pełny miesiąc.
Kiedy wynagrodzenie chorobowe wynosi 100%?
Stawka 100% podstawy wymiaru przysługuje w określonych przez przepisy sytuacjach:
- Niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży.
- Niezdolność do pracy jest skutkiem wypadku w drodze do pracy lub z pracy.
- Niezdolność do pracy wynika z poddania się badaniom przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów.
- Niezdolność do pracy jest związana z zabiegiem pobrania komórek, tkanek lub narządów od dawcy.
Prawo do wynagrodzenia chorobowego powstaje co do zasady po 30 dniach nieprzerwanego podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu. Do tego okresu można doliczyć wcześniejsze ubezpieczenie, jeżeli przerwa między okresami nie przekroczyła 30 dni. Od tej reguły istnieją ustawowe wyjątki.
Najczęstszy błąd przy obliczeniach polega na dzieleniu podstawy przez liczbę dni w konkretnym miesiącu. Przy wynagrodzeniu chorobowym stosuje się zawsze dzielnik 30, a nie 28, 29 lub 31. Przy nietypowej podstawie, częstych zmianach wynagrodzenia albo kilku okresach niezdolności do pracy rozliczenie powinno uwzględniać szczegółowe zasady ustawy zasiłkowej.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku wątpliwości dotyczących indywidualnego rozliczenia wynagrodzenia chorobowego należy skonsultować się z działem kadr, księgowym lub doradcą prawa pracy.
