Odprawa pośmiertna – jak wyliczyć? Przykład obliczeń
Odprawę pośmiertną oblicza się na podstawie stażu pracy u danego pracodawcy oraz wynagrodzenia ustalanego według zasad stosowanych przy ekwiwalencie za urlop. Świadczenie wynosi równowartość 1, 3 albo 6 miesięcznych wynagrodzeń, nie podlega składkom ZUS ani podatkowi PIT i jest dzielone po równo między uprawnionych członków rodziny.
Wysokość odprawy a staż pracy
Zgodnie z art. 93 Kodeksu pracy staż pracy u danego pracodawcy decyduje o zastosowanym mnożniku. Liczy się okres zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym pracownik zmarł.
| Staż pracy u pracodawcy | Wysokość odprawy | Mnożnik wynagrodzenia |
|---|---|---|
| Krócej niż 10 lat | Jednomiesięczne wynagrodzenie | 1 |
| Co najmniej 10 lat, ale krócej niż 15 lat | Trzymiesięczne wynagrodzenie | 3 |
| Co najmniej 15 lat | Sześciomiesięczne wynagrodzenie | 6 |
Jak wyliczyć odprawę pośmiertną?
Obliczenie wymaga ustalenia czterech elementów. Najpierw określa się staż pracy, następnie podstawę wymiaru, a na końcu dzieli ustaloną kwotę między osoby uprawnione:
- Ustal staż pracy. Sprawdź, jak długo pracownik był zatrudniony u pracodawcy, u którego pozostawał w stosunku pracy w chwili śmierci.
- Wylicz podstawę wymiaru. Przyjmuje się wynagrodzenie ustalane według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Oznacza to, że trzeba prawidłowo ocenić, które składniki wynagrodzenia uwzględnia się w podstawie, a które pomija.
- Zastosuj właściwy mnożnik. Podstawę wymiaru pomnóż przez 1, 3 albo 6, zależnie od stażu pracy.
- Podziel odprawę. Łączną kwotę podziel w równych częściach między wszystkich uprawnionych członków rodziny.
Do uprawnionych należą małżonek oraz inni członkowie rodziny spełniający warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej. Jeżeli uprawniona jest tylko jedna osoba, otrzymuje połowę ustalonej odprawy. Druga połowa nie jest wtedy wypłacana.
Odprawa pośmiertna – przykład obliczeń
Założenia: pracownik był zatrudniony u pracodawcy przez 12 lat, a jego miesięczne wynagrodzenie przyjęte do obliczeń wynosiło 5000 zł brutto. Do odprawy uprawnione są dwie osoby.
Staż wynoszący 12 lat oznacza zastosowanie mnożnika 3. Obliczenie wygląda następująco:
3 × 5000 zł = 15 000 zł
Łączna odprawa pośmiertna wynosi więc 15 000 zł. Ponieważ są dwie osoby uprawnione, kwotę dzieli się na dwie równe części:
15 000 zł ÷ 2 = 7500 zł
Każda z uprawnionych osób otrzyma 7500 zł. Jest to kwota wolna od podatku dochodowego i nie pomniejsza się jej o składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne ani Fundusz Pracy.
Co z ubezpieczeniem na życie?
Odprawa pośmiertna może nie przysługiwać, jeżeli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie na własny koszt, a ubezpieczyciel wypłacił rodzinie odszkodowanie w wysokości co najmniej równej odprawie.
Jeżeli odszkodowanie z polisy jest niższe, pracodawca wypłaca różnicę. Przykładowo, gdy odprawa wynosi 15 000 zł, a ubezpieczyciel wypłacił 10 000 zł, pracodawca powinien dopłacić 5000 zł.
Podstawą prawną zasad przyznawania i obliczania świadczenia jest art. 93 Kodeksu pracy. Przy ustalaniu podstawy wynagrodzenia trzeba stosować reguły właściwe dla ekwiwalentu za urlop, a nie automatycznie przyjmować każdą kwotę wypłaconą pracownikowi w ostatnim miesiącu.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy dokumentacji pracowniczej ani porady prawnej.
