Ile wynosi odprawa pośmiertna? Zasady przyznawania świadczenia
Odprawa pośmiertna wynosi równowartość jednego, trzech albo sześciu miesięcznych wynagrodzeń. Decyduje staż pracy u danego pracodawcy. Jeżeli uprawniona jest tylko jedna osoba, otrzymuje połowę właściwej kwoty.
Ile wynosi odprawa pośmiertna?
Zasady określone w art. 93 Kodeksu pracy uzależniają wysokość świadczenia od okresu zatrudnienia zmarłego pracownika u danego pracodawcy. Odprawa przysługuje niezależnie od stażu, ale staż wpływa na jej wysokość.
| Staż pracy u pracodawcy | Wysokość odprawy |
|---|---|
| Krócej niż 10 lat | Jednomiesięczne wynagrodzenie |
| Co najmniej 10 lat | Trzymiesięczne wynagrodzenie |
| Co najmniej 15 lat | Sześciomiesięczne wynagrodzenie |
Podstawę obliczenia stanowi wynagrodzenie pracownika ustalane według zasad stosowanych przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Uwzględnia się więc zarówno stałe wynagrodzenie, jak i odpowiednio ustalone zmienne składniki, na przykład premie lub dodatki.
Do stażu mogą zostać wliczone wcześniejsze okresy zatrudnienia, jeżeli zmiana pracodawcy nastąpiła w związku z przejściem zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę albo w wyniku następstwa prawnego określonego w odrębnych przepisach.
Kto ma prawo do odprawy pośmiertnej?
Świadczenie przysługuje rodzinie pracownika, który zmarł w czasie trwania stosunku pracy albo po jego rozwiązaniu, podczas pobierania zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby. Przyczyna i miejsce zgonu co do zasady nie wpływają na prawo do odprawy.
Uprawnieni są małżonek oraz inni członkowie rodziny spełniający warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej. Mogą to być:
- Małżonek – z wyłączeniem osoby pozostającej ze zmarłym w prawomocnej separacji.
- Dzieci – własne, dzieci drugiego małżonka, przysposobione oraz w określonych sytuacjach przyjęte na wychowanie i utrzymanie.
- Dzieci uczące się – co do zasady do ukończenia 25. roku życia, a młodsze dzieci do ukończenia 16 lat.
- Rodzice – jeżeli spełniają warunki wymagane przy rencie rodzinnej, między innymi dotyczące wieku, niezdolności do pracy lub utrzymania przez zmarłego.
W przypadku dzieci całkowicie niezdolnych do pracy ograniczenia wiekowe mogą nie mieć zastosowania. Samo pokrewieństwo nie zawsze wystarcza, dlatego przy ustalaniu prawa do świadczenia stosuje się warunki wynikające z przepisów o rencie rodzinnej.
Odprawa pośmiertna nie wchodzi w skład spadku. Nie otrzymują jej spadkobiercy wyłącznie dlatego, że dziedziczą majątek po zmarłym. Jeżeli nie ma osób spełniających ustawowe warunki, pracodawca nie ma obowiązku wypłaty odprawy.
Jak oblicza się i dzieli odprawę?
Ustalenie należnej kwoty przebiega w kilku etapach:
- Ustal staż pracy zmarłego u danego pracodawcy, uwzględniając ewentualne okresy przejęcia zakładu pracy.
- Określ podstawę wynagrodzenia według zasad właściwych dla ekwiwalentu za urlop.
- Pomnóż podstawę przez jeden, trzy albo sześć miesięcy, zależnie od stażu.
- Podziel wynik po równo między wszystkich uprawnionych członków rodziny.
Jeżeli uprawnione są co najmniej dwie osoby, każda otrzymuje równą część pełnej odprawy. Gdy uprawniony jest tylko jeden członek rodziny, nie otrzymuje całej kwoty. Przysługuje mu połowa odprawy ustalonej według stażu pracy.
Przykładowo, przy podstawie wynagrodzenia 7500 zł i stażu wynoszącym 12 lat pełna odprawa wynosi 22 500 zł. Jeśli uprawnione są dwie osoby, każda otrzyma 11 250 zł. Taka sama kwota przypadnie jednej osobie, ponieważ przy jednym uprawnionym stosuje się zasadę połowy świadczenia.
Czy ubezpieczenie na życie zwalnia pracodawcę z wypłaty?
Pracodawca nie musi wypłacać odprawy, jeżeli ubezpieczył pracownika na życie, a odszkodowanie wypłacone przez ubezpieczyciela jest równe lub wyższe od należnej odprawy.
Jeżeli świadczenie z polisy jest niższe, pracodawca wypłaca rodzinie różnicę. Przykładowo, gdy odprawa wynosi 20 000 zł, a ubezpieczyciel wypłaci 12 000 zł, pracodawca powinien dopłacić 8000 zł. Zwolnienie dotyczy ubezpieczenia opłacanego przez pracodawcę, a nie każdej polisy, do której pracownik przystąpił samodzielnie i którą finansował z własnego wynagrodzenia.
Odprawa pośmiertna jest zwolniona z podatku dochodowego od osób fizycznych, czyli PIT. Jej zasady wynikają przede wszystkim z art. 93 Kodeksu pracy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.
