Okres wypowiedzenia – co to jest i jak go obliczyć?

Okres wypowiedzenia to czas między doręczeniem oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę a dniem jej faktycznego zakończenia. W tym czasie stosunek pracy nadal trwa, a jego długość zależy przede wszystkim od rodzaju umowy i stażu pracy u danego pracodawcy.

Czym jest okres wypowiedzenia?

Wypowiedzenie umowy o pracę jest jednostronnym oświadczeniem woli pracownika albo pracodawcy. Nie rozwiązuje ono umowy natychmiast. Najpierw rozpoczyna się okres wypowiedzenia, który pełni funkcję przejściową i ochronną dla obu stron.

Pracownik zachowuje w tym czasie prawo do wynagrodzenia i co do zasady nadal wykonuje swoje obowiązki. Pracodawca może natomiast przygotować przekazanie zadań, znaleźć zastępstwo albo zorganizować pracę zespołu po odejściu pracownika. Zasady dotyczące umów o pracę określa Kodeks pracy.

Ile trwa okres wypowiedzenia?

W przypadku umowy na czas określony i umowy na czas nieokreślony decyduje łączny staż pracy u danego pracodawcy. Rodzaj tej umowy nie wpływa już na długość okresu wypowiedzenia.

Do stażu mogą wliczać się wcześniejsze okresy zatrudnienia u tego samego pracodawcy, także wtedy, gdy między umowami występowały przerwy. Znaczenie może mieć również przejęcie zakładu pracy przez innego pracodawcę, ponieważ w takiej sytuacji prawa i obowiązki związane ze stosunkiem pracy co do zasady przechodzą na następcę prawnego.

Dla umowy na okres próbny okres wypowiedzenia zależy od długości samej umowy:

Jak obliczyć datę zakończenia umowy?

Przy obliczaniu terminu trzeba ustalić nie tylko długość wypowiedzenia, lecz także sposób jego liczenia. Inaczej liczy się okres wyrażony w dniach roboczych, inaczej w tygodniach, a inaczej w miesiącach:

1. Ustal datę doręczenia wypowiedzenia – liczy się dzień, w którym druga strona mogła zapoznać się z oświadczeniem, a nie dzień jego sporządzenia.
2. Zastosuj właściwą regułę rozpoczęcia biegu – okres liczony w tygodniach kończy się w sobotę, a okres liczony w miesiącach rozpoczyna się pierwszego dnia kolejnego miesiąca.
3. Wyznacz ostatni dzień zatrudnienia – przy tygodniach jest nim sobota, przy miesiącach ostatni dzień miesiąca, a przy dniach roboczych ostatni z wymaganej liczby dni roboczych.

Okres wypowiedzenia nie jest liczony wyłącznie od poniedziałku do piątku. Z wyjątkiem trzydniowego okresu przy umowie na okres próbny, który obejmuje dni robocze, okresy wyrażone w tygodniach i miesiącach obejmują dni kalendarzowe.

Okres liczony w tygodniach kończy się zawsze w sobotę. Przykładowo, jeśli pracownik otrzyma dwutygodniowe wypowiedzenie w środę, bieg tego okresu rozpocznie się w najbliższą niedzielę, a umowa zakończy się w sobotę po upływie dwóch pełnych tygodni.

Okres liczony w miesiącach kończy się ostatniego dnia miesiąca. Jeżeli pracownik z rocznym stażem otrzyma wypowiedzenie 16 stycznia, jego miesięczny okres wypowiedzenia rozpocznie się 1 lutego i zakończy ostatniego dnia lutego. Długość miesiąca, czyli 28, 29, 30 albo 31 dni, nie zmienia tej zasady.

Okres liczony w dniach roboczych dotyczy przede wszystkim umowy na okres próbny trwającej do 2 tygodni. Liczy się kolejne dni robocze, z pominięciem niedziel i dni ustawowo wolnych od pracy. Sobotę uwzględnia się tylko wtedy, gdy jest dla pracownika dniem pracy.

Czy można skrócić okres wypowiedzenia?

Najczęściej wcześniejsze zakończenie zatrudnienia następuje na mocy porozumienia stron. Pracownik i pracodawca mogą uzgodnić wcześniejszą datę rozwiązania umowy, ale żadna ze stron nie może narzucić takiego rozwiązania drugiej stronie. Dla celów dowodowych porozumienie najlepiej sporządzić na piśmie.

Po zawarciu takiego porozumienia wcześniejsze zakończenie umowy nie jest traktowane jak jednostronne skrócenie wypowiedzenia przez pracodawcę. Pracownik nie nabywa więc automatycznie prawa do odszkodowania za niewykorzystaną część okresu.

Odrębna zasada dotyczy likwidacji lub upadłości pracodawcy, a także innych przyczyn niedotyczących pracowników. Jeżeli pracownika obowiązuje trzymiesięczny okres wypowiedzenia, pracodawca może skrócić go jednostronnie najwyżej do miesiąca. W takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie odpowiadające wynagrodzeniu za pozostałą część okresu. Ten czas wlicza się do okresu zatrudnienia, mimo że pracownik nie wykonuje już pracy.

Na co uważać przy wypowiedzeniu?

Wypowiedzenie umowy o pracę powinno zostać złożone w formie pisemnej. Wiadomość e-mail bez kwalifikowanego podpisu elektronicznego ani faks co do zasady nie spełniają wymogu zwykłej formy pisemnej. Trzeba też zachować dowód doręczenia dokumentu drugiej stronie.

Nie należy mylić wypowiedzenia z rozwiązaniem bez wypowiedzenia, czyli trybem natychmiastowym, potocznie nazywanym dyscyplinarką. Są to różne sposoby zakończenia stosunku pracy i podlegają odmiennym przesłankom.

Do końca okresu wypowiedzenia umowa nadal obowiązuje. Pracownik powinien więc wykonywać pracę, chyba że pracodawca zwolni go z obowiązku świadczenia pracy albo strony ustalą wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Samo zaprzestanie przychodzenia do pracy nie zastępuje porozumienia i może prowadzić do konsekwencji pracowniczych.

Najpierw sprawdź rodzaj umowy i łączny staż u pracodawcy, a następnie zastosuj regułę właściwą dla dni, tygodni albo miesięcy. To pozwala prawidłowo ustalić ostatni dzień zatrudnienia.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu dotyczącego rozwiązania umowy, odszkodowania lub prawidłowości wypowiedzenia warto skonsultować się z prawnikiem albo Państwową Inspekcją Pracy.