Jak liczyć okres wypowiedzenia umowy zlecenie?

Umowa zlecenia nie ma ustawowego okresu wypowiedzenia. Jeżeli strony nie wpisały go do umowy, można ją wypowiedzieć w każdym czasie, co do zasady ze skutkiem natychmiastowym. Gdy umowa przewiduje termin wypowiedzenia, liczy się go zgodnie z jej treścią oraz art. 112 Kodeksu cywilnego.

Czy umowa zlecenie ma okres wypowiedzenia?

Zasady rozwiązywania umowy zlecenia wynikają z Kodeksu cywilnego, a nie z Kodeksu pracy. Art. 746 Kodeksu cywilnego pozwala zarówno zleceniodawcy, jak i zleceniobiorcy wypowiedzieć umowę w każdym czasie.

Strony mogą jednak ustalić w umowie okres wypowiedzenia, na przykład 7 dni, 14 dni albo miesiąc. Nie obowiązuje jeden ustawowy termin, który trzeba stosować do każdej umowy zlecenia. Decydujące znaczenie ma więc treść podpisanego dokumentu.

Jeżeli umowa nie zawiera postanowienia o okresie wypowiedzenia, oświadczenie zasadniczo kończy współpracę z chwilą jego skutecznego doręczenia. Nie oznacza to jednak pełnej swobody bez ryzyka finansowego. Wypowiedzenie odpłatnego zlecenia bez ważnego powodu może prowadzić do obowiązku naprawienia szkody.

Jak liczyć okres wypowiedzenia umowy zlecenia?

Najpierw sprawdź, od kiedy umowa nakazuje liczyć termin. Jeżeli nie przewiduje innej zasady, okres wypowiedzenia liczy się od dnia następującego po dniu, w którym oświadczenie dotarło do drugiej strony w sposób pozwalający jej zapoznać się z treścią. Sama data sporządzenia lub wysłania pisma nie zawsze jest więc datą rozpoczęcia terminu.

Art. 112 Kodeksu cywilnego określa, kiedy kończą się terminy wyrażone w dniach, tygodniach, miesiącach lub latach:

Przykładowo, jeżeli wypowiedzenie z dwutygodniowym okresem zostało skutecznie doręczone w czwartek 20 lipca, termin rozpoczyna się 21 lipca, a umowa rozwiązuje się w czwartek 3 sierpnia. Przy siedmiodniowym terminie doręczenie w poniedziałek 25 lipca oznacza zakończenie okresu w poniedziałek 1 sierpnia.

Trzeba też zwrócić uwagę na dodatkowe sformułowania w umowie. Zapis „miesiąc wypowiedzenia ze skutkiem na koniec miesiąca” działa inaczej niż samo „miesięczny okres wypowiedzenia”. W pierwszym wariancie umowa kończy się ostatniego dnia miesiąca, nawet jeśli oświadczenie złożono w jego środku.

Jak poprawnie złożyć wypowiedzenie?

Przed przekazaniem dokumentu wykonaj następujące czynności:

1. Sprawdź umowę pod kątem długości okresu wypowiedzenia, wymaganej formy, sposobu doręczenia i ewentualnych postanowień o wypowiedzeniu natychmiastowym.
2. Przygotuj jasne oświadczenie, w którym wskażesz strony, datę i oznaczenie umowy oraz informację, czy wypowiadasz ją z zachowaniem okresu wypowiedzenia, czy ze skutkiem natychmiastowym.
3. Doręcz dokument tak, aby druga strona mogła zapoznać się z jego treścią, i zachowaj dowód doręczenia.

Wypowiedzenie nie musi mieć szczególnej formy, chyba że umowa przewiduje na przykład formę pisemną pod rygorem nieważności. W praktyce forma pisemna jest najbezpieczniejsza dowodowo. Dokument można przekazać osobiście za potwierdzeniem, wysłać listem poleconym albo przesłać elektronicznie, jeżeli umowa dopuszcza taką drogę. Przy elektronicznej formie wymagającej formy pisemnej znaczenie może mieć kwalifikowany podpis elektroniczny.

W piśmie powinny znaleźć się:

• Dane stron – imiona i nazwiska albo nazwy oraz adresy.
• Oznaczenie umowy – data zawarcia, ewentualny numer i przedmiot zlecenia.
• Jednoznaczne oświadczenie – informacja o wypowiedzeniu umowy.
• Termin rozwiązania – jeżeli wypowiedzenie następuje z zachowaniem okresu wypowiedzenia.
• Przyczyna – gdy strona powołuje się na ważny powód.
• Podpis – zgodny z wymaganą formą dokumentu.

Ważne powody i konsekwencje finansowe

Art. 746 Kodeksu cywilnego pozwala wypowiedzieć zlecenie w każdym czasie, ale inaczej kształtuje odpowiedzialność stron, gdy wypowiedzenie następuje bez ważnego powodu. Przy odpłatnym zleceniu zleceniodawca powinien rozliczyć wykonane czynności i zwrócić uzasadnione wydatki. Jeżeli wypowiedział umowę bez ważnego powodu, może odpowiadać także za szkodę.

Zleceniobiorca również może ponosić odpowiedzialność za szkodę, jeśli wypowiedział odpłatne zlecenie bez ważnego powodu. Ocena zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Jako przykłady powodów uzasadniających natychmiastowe zakończenie współpracy mogą wystąpić:

• poważne naruszenie obowiązków przez drugą stronę,
• nierzetelne wykonywanie zlecenia lub brak współdziałania,
• utrata zaufania uzasadniona konkretnymi okolicznościami,
• zmiana sytuacji życiowej albo zdrowotnej uniemożliwiająca wykonanie zlecenia,
• utrata kwalifikacji lub warunków koniecznych do realizacji zlecenia.

Nie można z góry wyłączyć ani ograniczyć prawa do wypowiedzenia z ważnych powodów. Dotyczy to także umowy, w której strony ustaliły zwykły okres wypowiedzenia. Postanowienie przewidujące taki okres nie odbiera prawa do natychmiastowego wypowiedzenia, gdy wystąpi ważny powód.

Wypowiedzenie umowy bez ważnego powodu może wywołać roszczenia odszkodowawcze. Jeżeli druga strona żąda zapłaty lub kwestionuje skuteczność wypowiedzenia, znaczenie mają treść umowy, sposób doręczenia i dowody potwierdzające przyczynę zakończenia współpracy. W sporze o większą kwotę warto skonsultować dokumenty z prawnikiem.

Co warto ustalić w umowie?

Jeżeli strony chcą ograniczyć ryzyko nagłego zakończenia współpracy, mogą wprowadzić okres wypowiedzenia już przy zawieraniu umowy albo później, w aneksie. Zapis powinien wskazywać długość terminu, sposób jego liczenia, wymaganą formę wypowiedzenia oraz to, czy termin kończy się w konkretnej dacie, czy na koniec miesiąca.

Najważniejsze jest sprawdzenie umowy przed złożeniem oświadczenia. Gdy nie ma w niej okresu wypowiedzenia, działa tryb natychmiastowy, ale nadal trzeba uwzględnić możliwe skutki finansowe wypowiedzenia bez ważnego powodu.