Ile godzin pracy może wykonywać pracownik młodociany?

Pracownik młodociany może pracować maksymalnie 6 godzin na dobę, jeśli nie ukończył 16 lat, oraz 8 godzin na dobę po ukończeniu 16 lat. Do tego limitu wlicza się czas obowiązkowych zajęć szkolnych. Przy pracach lekkich w trakcie roku szkolnego obowiązuje dodatkowo limit 12 godzin tygodniowo i maksymalnie 2 godzin pracy w dniu, w którym odbywają się zajęcia.

Ile godzin może pracować młodociany?

Pracownikiem młodocianym jest osoba, która ukończyła 15 lat i nie przekroczyła 18 lat. Zasady jej zatrudnienia określa Dział IX Kodeksu pracy. Młodociany może wykonywać pracę w celu przygotowania zawodowego albo przy pracach lekkich.

Limit obejmuje nie tylko czas spędzony w zakładzie pracy. Do czasu pracy wlicza się także czas obowiązkowych zajęć szkolnych wynikający z programu nauczania, niezależnie od tego, czy lekcje odbywają się w godzinach pracy. Pracodawca nie może więc zaplanować pełnego limitu pracy, a następnie doliczyć do niego zajęć w szkole.

Praca lekka a przygotowanie zawodowe

Praca lekka nie może zagrażać zdrowiu ani rozwojowi psychofizycznemu młodocianego i nie może utrudniać mu realizacji obowiązku szkolnego. Pracodawca ustala wykaz takich prac, uwzględniając przepisy o pracach wzbronionych młodocianym.

W okresie zajęć szkolnych młodociany zatrudniony przy pracach lekkich może pracować najwyżej 12 godzin w tygodniu. Jeżeli danego dnia uczestniczy w zajęciach szkolnych, jego praca nie może trwać dłużej niż 2 godziny. Limit 12 godzin jest maksymalny, a nie przeciętny, dlatego nie można go przekraczać w jednym tygodniu z założeniem odpracowania nadwyżki później.

W ferie i wakacje przy pracach lekkich obowiązuje limit 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Jeżeli młodociany nie ukończył 16 lat, nadal działa niższy limit dobowy wynoszący 6 godzin.

Przygotowanie zawodowe obejmuje naukę zawodu albo przyuczenie do wykonywania określonej pracy. Czas pracy powinien odpowiadać programowi przygotowania zawodowego i obowiązkowi dokształcania się. Nie oznacza to, że pracodawca może dowolnie planować godziny. Nadal obowiązują limity wieku, zakaz nadgodzin, zakaz pracy nocnej oraz zasady odpoczynku.

Jeżeli młodociany pracuje u kilku pracodawców, limity czasu pracy dotyczą ich łącznie. Przed zawarciem umowy pracodawca powinien uzyskać oświadczenie o zatrudnieniu albo o niepozostawaniu w zatrudnieniu u innego pracodawcy.

Przerwy i odpoczynek młodocianego

Ochrona młodocianego obejmuje także przerwy w trakcie dnia oraz dłuższy odpoczynek między okresami pracy:

Odpoczynek dobowy powinien obejmować porę nocną. Pracodawca nie może więc planować kolejnych zmian w sposób, który skraca ten okres. Te zasady dotyczą zarówno młodocianych odbywających przygotowanie zawodowe, jak i zatrudnionych przy pracach lekkich.

Czego nie wolno pracodawcy?

Przepisy wprowadzają wobec młodocianych zakazy, których nie można uchylić zgodą pracownika ani rodzica:

• Nie wolno zatrudniać młodocianego w godzinach nadliczbowych.
• Nie wolno planować pracy w porze nocnej.
• Pora nocna obejmuje co do zasady godziny od 22:00 do 6:00, a w szczególnych przypadkach dotyczących osoby poniżej 15 lat – od 20:00 do 6:00.
• Nie wolno powierzać prac wzbronionych młodocianym, poza wyjątkami przewidzianymi dla przygotowania zawodowego osoby, która ukończyła 16 lat.

Pracodawca musi także uwzględnić naukę, zapewnić badania profilaktyczne i prowadzić ewidencję czasu pracy. Przestrzeganie tych zasad może być kontrolowane przez Państwową Inspekcję Pracy.

Najprostsza zasada jest taka: najpierw ustala się wiek młodocianego i formę zatrudnienia, następnie dolicza czas obowiązkowej nauki, a dopiero potem planuje godziny pracy. W razie wątpliwości dotyczących wykazu prac lekkich lub programu przygotowania zawodowego potrzebna jest analiza konkretnego stanowiska i dokumentów pracodawcy.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku wątpliwości dotyczących zatrudnienia młodocianego warto skonsultować się ze specjalistą prawa pracy lub Państwową Inspekcją Pracy.