Urlop wychowawczy – ile razy można go przedłużać?

Urlopu wychowawczego nie przedłuża się automatycznie. Aby korzystać z niego dłużej, trzeba złożyć wniosek o kolejną część albo o dalszy okres urlopu. Jest to możliwe, jeśli pozostał niewykorzystany limit, nie wykorzystano jeszcze 5 części, a dziecko nie osiągnęło ustawowej granicy wieku.

Czy można przedłużyć urlop wychowawczy?

W przepisach nie funkcjonuje osobna procedura „przedłużenia” urlopu wychowawczego. W praktyce chodzi o złożenie kolejnego wniosku na dalszy okres. Pracownik może od razu zawnioskować o dłuższy urlop albo po zakończeniu wcześniej ustalonego okresu wystąpić o kolejną część.

Decydujące są trzy limity: łączny wymiar urlopu, liczba wykorzystanych części oraz wiek dziecka. Zasady te wynikają przede wszystkim z art. 186 Kodeksu pracy.

Jakie są limity urlopu wychowawczego?

Najważniejsze informacje można sprawdzić w poniższej tabeli:

Limit 36 miesięcy jest wspólny dla obojga rodziców. Co do zasady jeden miesiąc jest przeznaczony wyłącznie dla drugiego rodzica i nie można go przenieść. Oznacza to, że jeśli z urlopu korzysta tylko jeden rodzic, zwykle może wykorzystać maksymalnie 35 miesięcy.

Pełne 36 miesięcy dla jednego rodzica jest możliwe w ustawowo określonych sytuacjach, na przykład gdy drugi rodzic nie żyje, nie ma władzy rodzicielskiej, został jej pozbawiony albo jego władza została ograniczona lub zawieszona. Rodzice mogą korzystać z urlopu jednocześnie, ale wspólna pula nie może przekroczyć ustawowego wymiaru.

Jak złożyć wniosek o kolejną część urlopu?

Przed złożeniem dokumentu sprawdź przede wszystkim, ile miesięcy i części urlopu zostało już wykorzystanych. Liczbę części ustala się na podstawie liczby złożonych wniosków, a nie tylko długości poszczególnych okresów.

1. Sprawdź wykorzystane części – ustal, ile wniosków dotyczących danego dziecka zostało już złożonych i jaki wymiar urlopu pozostał do wykorzystania.
2. Zachowaj termin – wniosek złóż co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem kolejnego okresu urlopu.
3. Wybierz formę wniosku – dokument możesz złożyć w postaci papierowej albo elektronicznej.
4. Wskaż wymagane informacje – podaj okres kolejnej części, dane dziecka, dotychczas wykorzystany wymiar urlopu oraz liczbę wykorzystanych części.

Prawidłowo złożony wniosek pracodawca powinien uwzględnić. Jeżeli zostanie złożony później niż 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu, pracodawca udziela go najpóźniej z upływem 21 dni od dnia złożenia wniosku, a niekoniecznie od wskazanej przez pracownika daty.

Na co uważać przy przedłużaniu urlopu?

Po wykorzystaniu 5 części pracodawca nie ma obowiązku udzielić kolejnej części urlopu. Nawet jeśli pozostały jeszcze niewykorzystane miesiące z limitu 36 miesięcy, przekroczenie limitu części może uniemożliwić dalsze korzystanie z tego uprawnienia.

Nie można też przesunąć urlopu poza koniec roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Nie chodzi więc wyłącznie o dzień szóstych urodzin. Zwykły urlop wychowawczy może trwać do 31 grudnia tego roku. W przypadku dziecka z niepełnosprawnością, które wymaga osobistej opieki pracownika, może przysługiwać dodatkowy urlop wychowawczy do 36 miesięcy, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 lat.

Przedłużenie powinno nadal służyć osobistej opiece nad dzieckiem. Praca, nauka lub szkolenie w czasie urlopu są dopuszczalne, ale nie mogą całkowicie wyłączać możliwości sprawowania tej opieki. Sam pobyt dziecka przez kilka godzin w przedszkolu nie odbiera automatycznie prawa do urlopu. Problem może pojawić się wtedy, gdy rodzic trwale zaprzestanie osobistej opieki, a dzieckiem stale zajmują się inne osoby lub placówka.

Pracodawca może w takiej sytuacji wezwać pracownika do powrotu do pracy. Termin wskazany w wezwaniu nie może przypadać wcześniej niż po upływie 3 dni od jego doręczenia ani później niż w ciągu 30 dni od uzyskania informacji o trwałym zaprzestaniu opieki.

O czym pamiętać?

Przed złożeniem kolejnego wniosku sprawdź liczbę wykorzystanych części, pozostały wymiar urlopu i wiek dziecka. Dopilnuj też terminu 21 dni. Jeśli wykorzystano już 5 części albo upłynął ustawowy termin związany z wiekiem dziecka, samo złożenie kolejnego wniosku nie stworzy prawa do dalszego urlopu.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie warto sprawdzić aktualne brzmienie Kodeksu pracy lub skonsultować się ze specjalistą prawa pracy.