Urlop z powodu siły wyższej – jak go zgłosić?
Urlop z powodu siły wyższej zgłasza się najpóźniej w dniu nieobecności. Możesz zrobić to telefonicznie, ustnie, SMS-em, e-mailem albo przez system kadrowy. Nie musisz opisywać szczegółów medycznych ani dołączać zaświadczeń. Uprawnienie wynika z art. 148¹ Kodeksu pracy i dotyczy pilnych spraw rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, gdy potrzebna jest natychmiastowa obecność pracownika.
Jak zgłosić urlop z powodu siły wyższej?
W przepisach nie wskazano jednej obowiązkowej formy wniosku. W nagłej sytuacji najważniejsze jest szybkie poinformowanie pracodawcy oraz późniejsze przekazanie formalnego wniosku, jeżeli wymaga tego procedura obowiązująca w firmie.
Postępuj w następujący sposób:
- Poinformuj pracodawcę – zadzwoń, wyślij SMS, e-mail albo zgłoś nieobecność w systemie kadrowym. Zrób to najpóźniej w dniu, w którym korzystasz ze zwolnienia.
- Złóż wniosek – możesz przekazać go przed rozpoczęciem pracy albo w ciągu dnia, gdy zdarzenie nastąpiło już po rozpoczęciu zmiany. Jeżeli najpierw zgłosisz nieobecność telefonicznie, dokument możesz uzupełnić później.
- Wskaż sposób rozliczenia – w pierwszym wniosku w danym roku zdecyduj, czy wykorzystujesz limit w dniach, czy w godzinach. Ten wybór obowiązuje do końca roku kalendarzowego.
Pracodawca powinien udzielić zwolnienia, jeśli sytuacja spełnia ustawowe przesłanki. Problemy organizacyjne firmy same w sobie nie uzasadniają odmowy.
Co powinien zawierać wniosek?
Wniosek nie musi zawierać szczegółowego opisu zdarzenia. Wystarczy ogólne oświadczenie, że chodzi o pilną sprawę rodzinną spowodowaną chorobą lub wypadkiem, która wymaga Twojej natychmiastowej obecności.
W dokumencie najlepiej umieścić:
- imię i nazwisko pracownika oraz dane pracodawcy,
- datę złożenia wniosku i termin nieobecności,
- wskazanie art. 148¹ Kodeksu pracy,
- informację, że przyczyną jest pilna sprawa rodzinna związana z chorobą lub wypadkiem,
- liczbę dni albo godzin zwolnienia,
- wybór rozliczenia w dniach lub godzinach, jeśli jest to pierwszy wniosek w roku.
Nie musisz przedstawiać zaświadczenia lekarskiego, dokumentacji medycznej ani notatki policyjnej. Pracodawca może potrzebować ogólnej informacji pozwalającej zakwalifikować nieobecność, ale nie powinien żądać szczegółów dotyczących stanu zdrowia członka rodziny. Z uprawnienia można skorzystać między innymi w razie nagłego wypadku dziecka, hospitalizacji bliskiej osoby lub nagłego pogorszenia jej stanu zdrowia. Zaplanowana wizyta, zabieg albo przeprowadzka nie spełniają zwykle warunku nagłości.
Limit wynosi 2 dni albo 16 godzin w roku kalendarzowym. Za czas zwolnienia pracownik zachowuje prawo do 50% wynagrodzenia. Niewykorzystana część limitu nie przechodzi na kolejny rok i nie pomniejsza urlopu wypoczynkowego.
Siła wyższa a urlop na żądanie – czym się różnią?
Te dwa uprawnienia bywają mylone, ale mają inne zastosowanie. Zwolnienie z powodu siły wyższej służy nagłym sprawom rodzinnym związanym z chorobą lub wypadkiem. Urlop na żądanie można wykorzystać bez podawania przyczyny, lecz zmniejsza on pulę urlopu wypoczynkowego.
Najważniejsze różnice przedstawia tabela:
| Cecha | Siła wyższa | Urlop na żądanie |
|---|---|---|
| Płatność | 50% wynagrodzenia | 100% wynagrodzenia urlopowego |
| Wymiar | 2 dni albo 16 godzin rocznie | Do 4 dni rocznie |
| Cel | Pilna sprawa rodzinna spowodowana chorobą lub wypadkiem | Dowolny cel, bez obowiązku podawania przyczyny |
| Pula urlopowa | Odrębne uprawnienie, nie pomniejsza urlopu wypoczynkowego | Część puli urlopu wypoczynkowego |
| Forma rozliczenia | Dni albo godziny, zgodnie z pierwszym wnioskiem w roku | Co do zasady pełne dni |
Jeśli zdarzenie nie jest związane z chorobą lub wypadkiem w rodzinie, właściwszy może być urlop na żądanie, urlop wypoczynkowy albo inne uzgodnienie z pracodawcą.
Wzór wniosku o urlop z powodu siły wyższej
Poniższy wzór możesz skopiować i dostosować do swojej sytuacji:
……………………………………
(miejscowość, data)
……………………………………
(imię i nazwisko pracownika)
(stanowisko lub dział)
……………………………………
(nazwa pracodawcy)
WNIOSEK O ZWOLNIENIE OD PRACY Z POWODU DZIAŁANIA SIŁY WYŻSZEJ
Na podstawie art. 148¹ § 1 Kodeksu pracy wnoszę o udzielenie mi zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej w pilnej sprawie rodzinnej spowodowanej chorobą lub wypadkiem, wymagającej mojej natychmiastowej obecności.
Zwolnienie chcę wykorzystać:
□ w wymiarze ………… dni, w dniach …………………………………………
□ w wymiarze ………… godzin, w dniu …………………………, od godz. ………… do godz. …………
……………………………………
(podpis pracownika)
Nie musisz wpisywać, kto dokładnie zachorował, jakie odniósł obrażenia ani dołączać dokumentów. Wystarczy ogólne wskazanie przyczyny wymaganej przez przepisy. Jeżeli pracodawca bezpodstawnie odmawia udzielenia zwolnienia, możesz zwrócić się o pomoc do Państwowej Inspekcji Pracy.
