Urlop rodzicielski – kiedy złożyć wniosek?

Wniosek o urlop rodzicielski złóż pracodawcy najpóźniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Możesz przekazać go w formie papierowej albo elektronicznej. Jeżeli kompletny wniosek wpłynie w terminie, pracodawca powinien go uwzględnić.

Kiedy złożyć wniosek o urlop rodzicielski?

Termin 21 dni oznacza minimalne wyprzedzenie. Wniosek możesz złożyć wcześniej, na przykład miesiąc przed rozpoczęciem urlopu. Urlop rodzicielski nie musi zaczynać się bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. Można wykorzystać go później, jednorazowo albo w maksymalnie pięciu częściach, nie później niż do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.

Wniosek złożony w ustawowym terminie jest dla pracodawcy wiążący. Braki kadrowe lub trudności organizacyjne nie stanowią podstawy do odmowy udzielenia samego urlopu rodzicielskiego.

Jak przygotować i złożyć wniosek?

Procedura obejmuje kilka czynności:

1. Ustal termin urlopu – policz co najmniej 21 dni wstecz od planowanego pierwszego dnia urlopu.
2. Przygotuj wniosek – wskaż dane pracownika, okres urlopu i informacje wymagane przy korzystaniu z urlopu przez rodziców.
3. Dołącz dokumenty – przekaż wymagane załączniki, chyba że znajdują się już w aktach osobowych.
4. Dostarcz dokument pracodawcy – możesz zrobić to papierowo albo elektronicznie, w sposób przyjęty u danego pracodawcy.

Wniosek powinien zawierać co najmniej:

• imię i nazwisko pracownika,
• okres dotychczas wykorzystanego urlopu rodzicielskiego albo zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający temu urlopowi,
• liczbę wykorzystanych części urlopu lub liczbę wcześniejszych wniosków o zasiłek za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu,
• okres, na który ma zostać udzielony urlop rodzicielski albo jego część.

Do wniosku zwykle dołącza się dokument potwierdzający urodzenie dziecka oraz oświadczenie dotyczące korzystania z urlopu lub zasiłku przez drugiego rodzica. Jeżeli dokumenty są już w aktach osobowych, nie trzeba ponownie ich przekazywać. Szczegółowy zakres wniosku i załączników wynika z przepisów wykonawczych do Kodeksu pracy.

W przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w ustawie „Za życiem”, należy dołączyć dokument potwierdzający prawo do podwyższonego wymiaru urlopu.

Wniosek o urlop a wniosek o zasiłek 81,5% – czym się różnią?

Najczęstsza pomyłka polega na utożsamianiu dwóch różnych wniosków. Termin 21 dni po porodzie dotyczy tzw. długiego wniosku o sposób wypłaty zasiłku macierzyńskiego. Nie zastępuje on wniosku o udzielenie urlopu rodzicielskiego.

Wniosek o zasiłek w wysokości 81,5% składa ubezpieczona matka do pracodawcy albo ZUS. Jeśli nie zostanie złożony w ciągu 21 dni po porodzie, zasiłek za okres urlopu rodzicielskiego wynosi co do zasady 70% podstawy wymiaru. Za nieprzenoszalne 9 tygodni drugiego rodzica zasiłek również wynosi 70%.

Złożenie wniosku zasiłkowego nie oznacza, że urlop rodzicielski musi rozpocząć się bezpośrednio po macierzyńskim. O konkretny urlop nadal trzeba wystąpić z zachowaniem terminu 21 dni przed jego rozpoczęciem.

9 tygodni dla drugiego rodzica i łączenie urlopu z pracą

Każdemu z rodziców przysługuje wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego. Tej części nie można przenieść na drugiego rodzica. Jeżeli uprawniony rodzic z niej nie skorzysta, niewykorzystany okres przepada. Przy urodzeniu jednego dziecka łączny wymiar urlopu wynosi 41 tygodni, przy porodzie mnogim – 43 tygodnie.

Urlop rodzicielski można łączyć z pracą u pracodawcy udzielającego urlopu. Praca może obejmować maksymalnie połowę pełnego wymiaru czasu pracy. W takim przypadku urlop jest udzielany na pozostałą część etatu, a jego wymiar może się proporcjonalnie wydłużyć.

Wniosek o łączenie urlopu z pracą złóż również co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem pracy. Powinien wskazywać między innymi wymiar etatu, okres wykonywania pracy oraz okres łączenia pracy z urlopem.

Uwaga: pracodawca może odmówić połączenia urlopu z pracą, jeżeli nie pozwala na to organizacja pracy albo rodzaj wykonywanych obowiązków. W takiej sytuacji powinien przekazać pracownikowi przyczynę odmowy w formie papierowej lub elektronicznej w ciągu 7 dni od otrzymania wniosku. Ta możliwość nie dotyczy odmowy udzielenia samego urlopu rodzicielskiego, gdy kompletny wniosek został złożony w terminie.

Najważniejszy termin

Przy planowaniu urlopu rodzicielskiego przyjmij prostą zasadę: wniosek urlopowy składasz 21 dni przed rozpoczęciem urlopu, a wniosek o zasiłek 81,5% – w ciągu 21 dni po porodzie. Są to dwa odrębne dokumenty i zachowanie jednego terminu nie zastępuje drugiego.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej.