Od kiedy ZUS płaci za L4 od pierwszego dnia?

Obecnie ZUS nie płaci za L4 od pierwszego dnia niezdolności do pracy. Pracodawca finansuje wynagrodzenie chorobowe za pierwsze 33 dni choroby w roku kalendarzowym, a w przypadku pracownika po 50. roku życia – za pierwsze 14 dni. Zapowiadana reforma, która miała zmienić ten podział, nie weszła w życie.

Kto płaci za L4 w obecnym systemie?

Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy to dwa różne świadczenia. Pierwsze wypłaca pracodawca na podstawie przepisów Kodeksu pracy, drugie jest finansowane z ubezpieczenia chorobowego i co do zasady wypłaca je ZUS albo płatnik zasiłków działający w imieniu ZUS.

Limit 33 lub 14 dni dotyczy łącznie niezdolności do pracy w danym roku kalendarzowym. Sumuje się więc także kilka krótszych zwolnień, między którymi wystąpiły przerwy. Po wykorzystaniu limitu pracownik przechodzi na zasiłek chorobowy.

Krótszy, 14-dniowy limit stosuje się od następnego roku kalendarzowego po roku, w którym pracownik ukończył 50 lat. Sam fakt wystawienia e-ZLA nie oznacza więc, że od razu rozpoczyna się wypłata zasiłku przez ZUS.

Co stało się z reformą wypłat od pierwszego dnia?

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt zakładający przejęcie przez ZUS finansowania świadczenia od pierwszego dnia niezdolności do pracy. Zmiana miała odciążyć pracodawców, którzy obecnie ponoszą koszt krótkich absencji pracowników.

Projekt nie został jednak uchwalony. Prace nad nim zostały wstrzymane przez Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów, a brak jest wiążącej daty wejścia nowych zasad w życie. Nie należy więc traktować wskazywanych w niektórych publikacjach terminów, w tym daty 13 kwietnia 2026 roku, jako obowiązującego prawa.

Wśród powodów wstrzymania reformy wskazywano przede wszystkim:

• Wysokie koszty dla systemu ubezpieczeń społecznych – ZUS musiałby finansować także krótkie, powszechne absencje.
• Ryzyko wzrostu nadużyć – brak kosztu po stronie pracodawcy mógłby sprzyjać nieuzasadnionym zwolnieniom.
• Niewystarczające mechanizmy kontroli – przed zmianą konieczne byłoby zwiększenie możliwości weryfikowania zasadności L4.

Na obecnym etapie reforma pozostaje więc niedoszłym projektem, a nie nową regułą rozliczania nieobecności. Pracodawca nadal finansuje pierwszą część choroby, a ZUS przejmuje wypłatę dopiero po przekroczeniu ustawowego limitu.

Kiedy świadczenie chorobowe wynosi 100% podstawy?

Standardowo wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy wynoszą 80% podstawy wymiaru. W określonych sytuacjach świadczenie przysługuje jednak w wysokości 100% podstawy:

• gdy niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży,
• gdy została spowodowana wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,
• gdy pozostaje w bezpośrednim związku z badaniami dla kandydata na dawcę komórek, tkanek lub narządów albo z zabiegiem ich pobrania.

To, że świadczenie przysługuje od pierwszego dnia w jednej z takich szczególnych sytuacji, nie oznacza przejęcia wszystkich wypłat przez ZUS. Nadal trzeba rozróżnić wysokość świadczenia od tego, kto jest jego płatnikiem w pierwszych dniach niezdolności.

Prawo do świadczenia może być też uzależnione od okresu wyczekiwania. Przy obowiązkowym ubezpieczeniu chorobowym wynosi on zwykle 30 dni, a przy dobrowolnym ubezpieczeniu – 90 dni. Są jednak ustawowe wyjątki, między innymi wypadek w drodze do pracy lub z pracy oraz określone przypadki absolwentów i osób z długim stażem obowiązkowego ubezpieczenia.

Na dziś nie ma podstaw, aby zakładać, że ZUS przejął wypłaty za L4 od pierwszego dnia. Obowiązuje podział 33/14 dni, a ewentualna zmiana będzie wymagała uchwalenia i ogłoszenia nowych przepisów.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie należy sprawdzić aktualne przepisy oraz informacje ZUS.