Od jakiej temperatury przysługuje skrócony czas pracy?
Obecnie nie ma temperatury, od której czas pracy skraca się automatycznie. Pracodawca może zakończyć pracę wcześniej, wprowadzić dodatkowe przerwy albo zmienić organizację dnia, ale we wrześniu 2026 roku jest to jego decyzja, a nie obowiązek wynikający z konkretnego wskazania termometru. Skrócenie dnia pracy nie może powodować obniżenia wynagrodzenia ani wymagać odpracowania nieprzepracowanych godzin.
Co zmieni się 11 stycznia 2027 roku?
Nowelizacja przepisów BHP wprowadzi progi, po których przekroczeniu pracodawca będzie musiał podjąć określone działania. Nie oznacza to jednak, że już przy pierwszym progu czas pracy skróci się z mocy prawa. Wtedy pracodawca będzie musiał zastosować rozwiązania techniczne albo organizacyjne, a skrócenie czasu pracy będzie jednym z możliwych wariantów.
| Próg temperatury | Stan obecny (2026) | Stan od 11.01.2027 |
|---|---|---|
| 25°C na otwartej przestrzeni | Obowiązek zapewnienia bezpłatnych napojów | Obowiązek zastosowania rozwiązań organizacyjnych, na przykład dodatkowych przerw, rotacji lub zmiany godzin pracy |
| 28°C w pomieszczeniu | Obowiązek zapewnienia bezpłatnych napojów | Rozwiązania techniczne obniżające temperaturę albo rozwiązania organizacyjne |
| 32°C przy ciężkiej pracy fizycznej na zewnątrz | Brak sztywnego limitu wstrzymania pracy | Wstrzymanie ciężkiej pracy fizycznej na otwartej przestrzeni |
| 35°C w pomieszczeniu | Brak sztywnego limitu dla dorosłych pracowników | Wstrzymanie pracy w pomieszczeniu, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w przepisach |
Nowe przepisy rozróżniają więc próg działania od granicy wstrzymania pracy. Przy 28°C w pomieszczeniu lub 25°C na zewnątrz pracodawca ma reagować, lecz nie musi automatycznie skracać dniówki. Przy 35°C w pomieszczeniu albo 32°C podczas ciężkiej pracy fizycznej na zewnątrz praca będzie musiała zostać czasowo wstrzymana, chyba że zastosowanie znajdzie jeden z ustawowych wyjątków.
Jakie obowiązki pracodawca ma już teraz?
Obecnie przepisy nie określają maksymalnej temperatury dla dorosłych pracowników. Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy wskazuje przede wszystkim temperaturę minimalną: 18°C dla pracy biurowej i lekkiej pracy fizycznej oraz 14°C w pozostałych przypadkach, z uwzględnieniem wyjątków uzasadnionych względami technologicznymi.
Pracodawca musi jednak chronić zdrowie i życie pracowników oraz reagować na zagrożenia, co wynika z art. 207 Kodeksu pracy. W czasie upałów oznacza to między innymi ocenę warunków na konkretnym stanowisku, a nie tylko sprawdzenie temperatury przy wejściu do budynku.
Obowiązek zapewnienia bezpłatnych napojów powstaje, gdy temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28°C w pomieszczeniu albo 25°C na otwartej przestrzeni. Ilość napojów powinna odpowiadać potrzebom pracowników. Przepisy nie wymagają konkretnego rodzaju napoju, dlatego w praktyce najczęściej zapewnia się wodę.
Ciężka praca fizyczna wymaga większej ostrożności niż praca siedząca w biurze. Rozładunek, praca przy piecu, na budowie, w pełnym słońcu albo w odzieży ochronnej zwiększają obciążenie cieplne. W takich warunkach pracodawca może ograniczyć wysiłek, zastosować rotację, przesunąć zadania na chłodniejsze godziny lub zapewnić dłuższe przerwy.
Kiedy pracownik może powstrzymać się od pracy?
Art. 210 Kodeksu pracy nie wskazuje konkretnej temperatury, przy której pracownik może po prostu opuścić stanowisko. Daje on prawo do powstrzymania się od pracy wtedy, gdy warunki nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia. Ocena zależy od całej sytuacji, między innymi rodzaju pracy, wentylacji, wilgotności, odzieży ochronnej i stanu pracownika.
Sama temperatura 30°C, 32°C czy 34°C nie oznacza automatycznie prawa do wyjścia z pracy. Jeżeli jednak warunki rzeczywiście powodują bezpośrednie zagrożenie, pracownik powinien niezwłocznie zawiadomić przełożonego. W takiej sytuacji może powstrzymać się od wykonywania obowiązków, a za ten czas zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Przed zastosowaniem tego uprawnienia powinny wystąpić wszystkie podstawowe elementy:
- Bezpośrednie zagrożenie zdrowia lub życia musi wynikać z rzeczywistych warunków pracy, a nie wyłącznie z dyskomfortu.
- Zawiadomienie przełożonego powinno nastąpić niezwłocznie po powstrzymaniu się od pracy.
- Prawo do wynagrodzenia obejmuje czas powstrzymania się od pracy, jeżeli przesłanki z art. 210 Kodeksu pracy rzeczywiście wystąpiły.
Od 11 stycznia 2027 roku przekroczenie ustawowych granic 35°C w pomieszczeniu albo 32°C przy ciężkiej pracy fizycznej na zewnątrz będzie oznaczało obowiązek wstrzymania pracy po stronie pracodawcy. Nie będzie to indywidualna decyzja pracownika zależna od powołania się na art. 210.
Jak pracodawca może zorganizować pracę podczas upałów?
Rozwiązania można dobrać do rodzaju stanowiska. W biurze pomocne będą rolety, wentylacja, klimatyzacja albo praca zdalna. Na hali, w magazynie, sklepie lub na budowie większe znaczenie mogą mieć rotacja pracowników, zmiana godzin rozpoczęcia pracy, dodatkowe przerwy i zacienione miejsce odpoczynku.
Już dziś pracodawca może skrócić dzień pracy, przesunąć zadania na chłodniejsze godziny, zmienić rozkład zmian lub czasowo ograniczyć najbardziej obciążające czynności. Od 2027 roku takie rozwiązania będą częścią formalnych obowiązków organizacyjnych po przekroczeniu określonych progów.
Najkrócej: obecnie nie istnieje temperatura, od której automatycznie przysługuje skrócony czas pracy. Przy wysokiej temperaturze pracodawca musi zapewnić napoje i organizować pracę tak, aby chronić zdrowie zatrudnionych, a od 11 stycznia 2027 roku dojdą konkretne progi działań oraz wstrzymania pracy.
Artykuł przedstawia informacje według stanu prawnego wskazanego w materiałach źródłowych, na wrzesień 2026 roku. W sprawach dotyczących konkretnej sytuacji pracowniczej warto skonsultować się z Państwową Inspekcją Pracy, prawnikiem prawa pracy lub lekarzem medycyny pracy.
