Ile trwa urlop tacierzyński?
Urlop tacierzyński to potoczna nazwa części urlopu macierzyńskiego przejętej przez ojca dziecka. Przy jednym dziecku może trwać maksymalnie 6 tygodni, ponieważ matka musi wcześniej wykorzystać co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego.
Czym jest urlop tacierzyński?
Określenie „urlop tacierzyński” nie występuje w Kodeksie pracy. W praktyce oznacza niewykorzystaną część urlopu macierzyńskiego, z której matka rezygnuje po wymaganym okresie, aby ojciec mógł przejąć opiekę nad dzieckiem.
Przy jednym dziecku urlop macierzyński trwa 20 tygodni. Matka musi wykorzystać po porodzie co najmniej 14 tygodni. Pozostałe 6 tygodni może przejąć ojciec, jeśli spełnione są warunki formalne. Nie jest to więc osobne uprawnienie niezależne od urlopu matki.
Ile trwa urlop tacierzyński przy większej liczbie dzieci?
Maksymalny wymiar zależy od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Wylicza się go jako różnicę między pełnym wymiarem urlopu macierzyńskiego a 14 tygodniami, które matka powinna wykorzystać samodzielnie:
- 1 dziecko – maksymalnie 6 tygodni
- 2 dzieci – maksymalnie 17 tygodni
- 3 dzieci – maksymalnie 19 tygodni
- 4 dzieci – maksymalnie 21 tygodni
- 5 lub więcej dzieci – maksymalnie 23 tygodnie
Są to wartości maksymalne. Ojciec może przejąć krótszy okres, jeśli matka wykorzysta większą część urlopu macierzyńskiego. Urlop tacierzyński jest kontynuacją urlopu macierzyńskiego, dlatego co do zasady nie można dowolnie przerwać go ani podzielić na kilka niezależnych części.
Urlop tacierzyński a urlop ojcowski – czym się różnią?
Najczęstsze nieporozumienie polega na traktowaniu obu nazw jako określeń tego samego urlopu. Urlop tacierzyński zależy od rezygnacji matki z części urlopu macierzyńskiego. Urlop ojcowski jest natomiast odrębnym prawem ojca i nie pomniejsza urlopu macierzyńskiego matki.
| Cecha | Urlop tacierzyński | Urlop ojcowski |
|---|---|---|
| Wymiar | Do 6 tygodni przy jednym dziecku, a przy większej liczbie dzieci od 17 do 23 tygodni | 2 tygodnie |
| Podstawa prawna | Przejęcie niewykorzystanej części urlopu macierzyńskiego | Osobne uprawnienie uregulowane w Kodeksie pracy |
| Zależność od matki | Tak, matka musi wykorzystać co najmniej 14 tygodni i zrezygnować z pozostałej części | Nie, można korzystać z niego niezależnie od urlopu macierzyńskiego matki |
| Komu przysługuje | Ojcu wychowującemu dziecko, który przejmuje część urlopu macierzyńskiego, a przy ubezpieczeniu chorobowym także zasiłek za odpowiadający okres | Ojcu pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę |
| Finansowanie | Zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru za okres urlopu macierzyńskiego | Zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru |
Urlop ojcowski można wykorzystać jednorazowo albo w dwóch częściach po tygodniu. Należy go rozpocząć przed ukończeniem przez dziecko 12. miesiąca życia. W przypadku adopcji obowiązują odrębne terminy związane z wiekiem dziecka i datą przysposobienia.
Jak złożyć wniosek o urlop tacierzyński?
Przejęcie części urlopu macierzyńskiego wymaga dokumentów od obojga rodziców. Najważniejsze czynności są następujące:
- Matka składa oświadczenie o rezygnacji z pozostałej części urlopu macierzyńskiego i wskazuje datę powrotu do pracy.
- Ojciec składa u pracodawcy wniosek o udzielenie przejmowanej części urlopu co najmniej 14 dni przed planowanym rozpoczęciem.
- Do wniosku dołącza się wymagane oświadczenia, w tym informację o okresie urlopu wykorzystanym przez matkę oraz jej rezygnacji z dalszej części.
- W razie potrzeby dołącza się także dokument potwierdzający urodzenie dziecka. Jeśli świadczenie wypłaca ZUS, dokumenty składa się zgodnie z wymaganiami właściwej instytucji.
Matka powinna poinformować o rezygnacji z dalszej części urlopu co najmniej 7 dni przed planowanym powrotem do pracy. Jeżeli wniosek ojca spełnia wymagania i został złożony w terminie, pracodawca nie może odmówić udzielenia urlopu.
Wynagrodzenie i ochrona podczas urlopu
Za okres przejętej części urlopu macierzyńskiego ojcu przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru. Pracownik korzystający z tego uprawnienia jest chroniony przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy o pracę, poza wyjątkami przewidzianymi w przepisach, takimi jak upadłość lub likwidacja pracodawcy.
Najkrótsza odpowiedź brzmi więc: przy jednym dziecku urlop tacierzyński trwa maksymalnie 6 tygodni, ale tylko wtedy, gdy matka wykorzystała wcześniej obowiązkowe 14 tygodni urlopu macierzyńskiego. Dwa tygodnie należące wyłącznie do ojca to osobny urlop ojcowski.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie warto sprawdzić aktualne przepisy oraz wymagania pracodawcy lub ZUS.
