Ile płatny jest urlop macierzyński?
Urlop macierzyński jest płatny w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku. Jeżeli wniosek obejmujący urlop macierzyński i rodzicielski zostanie złożony w ciągu 21 dni po porodzie, można otrzymywać 81,5% podstawy za cały podstawowy okres obu urlopów. Po przekroczeniu tego terminu obowiązuje wariant 100% za urlop macierzyński i 70% za rodzicielski.
Ile wynosi zasiłek macierzyński?
Wysokość świadczenia zależy od tego, czy rodzic wybiera wariant standardowy, czy uśredniony. Podstawą obliczeń jest podstawa wymiaru zasiłku, a nie całe wynagrodzenie brutto.
Najważniejszy jest termin złożenia wniosku. Wniosek złożony nie później niż w ciągu 21 dni po porodzie może zapewnić stawkę 81,5% za podstawowy okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Po tym terminie zasiłek za urlop macierzyński wynosi 100%, a za rodzicielski – 70%.
Wniosek do 21 dni = 81,5% za podstawowy okres macierzyńskiego i rodzicielskiego.
Wniosek po 21 dniach = 100% za macierzyński i 70% za rodzicielski.
Warianty wypłaty zasiłku
| Wariant | Zasiłek za urlop macierzyński | Zasiłek za urlop rodzicielski |
|---|---|---|
| Standardowy | 100% podstawy wymiaru | 70% podstawy wymiaru |
| Uśredniony | 81,5% podstawy wymiaru | 81,5% podstawy wymiaru za podstawowy okres |
| Nieprzenoszalne 9 tygodni drugiego rodzica | Nie dotyczy | 70% podstawy wymiaru |
Urlop macierzyński i urlop rodzicielski to dwa różne uprawnienia, choć za oba okresy może przysługiwać ten sam zasiłek macierzyński. Urlop macierzyński przy urodzeniu jednego dziecka trwa co do zasady 20 tygodni, natomiast łączny wymiar urlopu rodzicielskiego dla rodziców wynosi 41 tygodni.
Na czym polega wariant 81,5%?
Stawka 81,5% jest rozwiązaniem dla osoby, która planuje wykorzystać pełny podstawowy wymiar urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Aby z niej skorzystać, trzeba złożyć wniosek o zasiłek za oba okresy w ciągu 21 dni od dnia porodu.
Możliwe jest także złożenie wniosku dotyczącego urlopu macierzyńskiego z deklaracją wykorzystania pełnego wymiaru urlopu rodzicielskiego. W takiej sytuacji zasiłek jest wypłacany według uśrednionej stawki za podstawowy okres obu urlopów.
Jeżeli wniosek wpłynie po upływie 21 dni, nie można zastosować wariantu 81,5% za cały okres. Wtedy za czas urlopu macierzyńskiego przysługuje 100% podstawy, a po rozpoczęciu urlopu rodzicielskiego – 70%.
Termin liczy się od dnia porodu. W szczególnych sytuacjach, na przykład po śmierci matki, porzuceniu dziecka albo stwierdzeniu u matki niezdolności do samodzielnej egzystencji, termin dla ojca lub innego uprawnionego członka rodziny liczy się od dnia wystąpienia zdarzenia określonego w przepisach.
Wyjątki od podstawowych stawek
Wysokość zasiłku może zależeć także od tego, kto korzysta z urlopu oraz czy świadczenie jest niższe od świadczenia rodzicielskiego. Najważniejsze zasady są następujące:
- 9 tygodni dla drugiego rodzica – każdy z rodziców ma własne, nieprzenoszalne 9 tygodni urlopu rodzicielskiego. Za ten okres zasiłek zawsze wynosi 70% podstawy wymiaru, także wtedy, gdy wcześniej zastosowano wariant 81,5%.
- Podwyższenie do 1000 zł – jeżeli miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego po pomniejszeniu o zaliczkę na podatek jest niższa niż świadczenie rodzicielskie, zasiłek może zostać podwyższony do tej kwoty.
- Świadczenie rodzicielskie – wynosi 1000 zł miesięcznie i nie podlega opodatkowaniu. Podwyższenie zasiłku stanowi różnicę między tą kwotą a należnym zasiłkiem po potrąceniu zaliczki.
- Wypłata za część miesiąca – gdy zasiłek przysługuje tylko przez część miesiąca, kwotę podwyższenia ustala się proporcjonalnie do liczby dni.
Podwyższenie nie dotyczy zasiłku za urlop ojcowski ani osoby pobierającej świadczenie w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Zasiłek wypłaca pracodawca będący płatnikiem świadczeń albo Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zależnie od liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego u danego płatnika.
Wybór wariantu zależy przede wszystkim od planowanego czasu korzystania z urlopu rodzicielskiego. Wariant standardowy daje wyższą wypłatę w okresie urlopu macierzyńskiego, natomiast wariant 81,5% rozkłada świadczenie bardziej równomiernie na podstawowy okres obu urlopów.
Termin 21 dni po porodzie jest najważniejszym czynnikiem decydującym o możliwości skorzystania z uśrednionej stawki 81,5%. W razie wątpliwości dotyczących terminu lub wyliczenia podstawy warto skontaktować się z płatnikiem składek albo ZUS.
Artykuł nie stanowi porady finansowej ani prawnej. Przepisy mogą ulegać zmianom, dlatego w indywidualnej sprawie warto zweryfikować informacje w ZUS lub u specjalisty z zakresu prawa pracy.
