Ile płatne jest zwolnienie lekarskie na dziecko?
Zwolnienie lekarskie na dziecko jest płatne w wysokości 80% podstawy wymiaru zasiłku opiekuńczego. Świadczenie przysługuje od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego, ponieważ nie obowiązuje tu okres wyczekiwania. Zasiłek wypłaca się za każdy dzień zwolnienia, także za soboty, niedziele i święta.
Ile wynosi zasiłek za zwolnienie na dziecko?
Zwolnienie na dziecko nie jest własnym zwolnieniem chorobowym pracownika. Rodzic otrzymuje za ten czas zasiłek opiekuńczy, ponieważ musi osobiście sprawować opiekę nad dzieckiem. W przypadku pracownika podstawę wymiaru stanowi co do zasady przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania prawa do świadczenia, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika.
Zasiłek wynosi 80% tak ustalonej podstawy, a nie 100% pensji. Dokładna kwota zależy więc od wynagrodzenia, okresu podlegania ubezpieczeniu oraz zasad rozliczania przyjętych dla danej formy zatrudnienia. Przy krótszym stażu ubezpieczeniowym podstawę ustala się z pełnych miesięcy ubezpieczenia.
W przeciwieństwie do zasiłku chorobowego za własną chorobę, zasiłek opiekuńczy nie wymaga przepracowania 30 lub 90 dni. Prawo do niego może powstać już od pierwszego dnia podlegania ubezpieczeniu chorobowemu.
Ile dni opieki nad dzieckiem przysługuje w roku?
Limit zależy od wieku dziecka i jego stanu zdrowia. Jest liczony w roku kalendarzowym, a wykorzystane dni obejmują wszystkie dzieci objęte daną kategorią opieki. Nie otrzymuje się osobnej puli na każde dziecko.
| Sytuacja | Limit dni w roku | Uwagi |
|---|---|---|
| Chore dziecko do ukończenia 14 lat | 60 dni | Limit dotyczy łącznie wszystkich dzieci w tej grupie wieku. |
| Chore dziecko powyżej 14 lat | 14 dni | Dziecko powinno pozostawać we wspólnym gospodarstwie domowym w okresie opieki. |
| Chore dziecko z niepełnosprawnością w określonych przypadkach | 30 dni | Dotyczy sytuacji przewidzianych w przepisach, między innymi opieki nad dzieckiem z odpowiednim orzeczeniem. |
Limity są łączne dla obojga rodziców. Oznacza to, że jeśli jedno z rodziców wykorzysta 20 dni opieki nad dzieckiem do 14 lat, drugiemu pozostaje 40 dni z rocznej puli 60 dni. Niewykorzystane dni nie przechodzą na kolejny rok.
Do limitu wlicza się każdy dzień objęty zwolnieniem, również dzień wolny od pracy. Po wykorzystaniu całej puli dalsza nieobecność może być usprawiedliwiona, ale za ten okres nie przysługuje zasiłek opiekuńczy.
Kto może otrzymać zasiłek opiekuńczy?
Ze świadczenia może skorzystać osoba objęta ubezpieczeniem chorobowym, która rzeczywiście musi osobiście opiekować się dzieckiem. Dotyczy to między innymi rodziców biologicznych, adopcyjnych, zastępczych, opiekunów oraz osoby opiekującej się dzieckiem małżonka.
Aby zasiłek przysługiwał, zwykle muszą być spełnione następujące warunki:
- Rodzic podlega ubezpieczeniu chorobowemu, obowiązkowemu albo dobrowolnemu.
- Dziecko jest chore lub wystąpiła szczególna sytuacja przewidziana w przepisach, na przykład nieprzewidziane zamknięcie placówki.
- Rodzic osobiście sprawuje opiekę i nie wykonuje w tym czasie pracy zarobkowej.
- W gospodarstwie domowym nie ma innej osoby, która może zapewnić dziecku opiekę.
Ostatni warunek nie działa w taki sam sposób przy dziecku, które nie ukończyło 2 lat. W takim przypadku zasiłek może przysługiwać mimo obecności innego domownika. Za osobę mogącą zapewnić opiekę nie uznaje się między innymi osoby chorej, całkowicie niezdolnej do pracy albo faktycznie niezdolnej do zajęcia się dzieckiem.
Zasadą jest, że matka i ojciec nie pobierają zasiłku za opiekę nad tym samym dzieckiem w tym samym czasie. Wyjątkowo oboje mogą korzystać ze świadczenia, gdy opiekują się różnymi dziećmi, a jedno z nich przebywa w szpitalu i wymaga obecności rodzica.
Jak złożyć dokumenty do zasiłku?
Elektroniczne zwolnienie e-ZLA wystawia lekarz. Trafia ono do ZUS i na profil płatnika składek, ale samo jego wystawienie nie zawsze wystarcza do wypłaty świadczenia. Rodzic powinien złożyć także wniosek o zasiłek opiekuńczy.
Najważniejsze dokumenty to:
- e-ZLA wystawione z powodu konieczności opieki nad dzieckiem.
- Wniosek Z-15A z danymi dziecka, okresem opieki oraz oświadczeniami dotyczącymi domowników i drugiego rodzica.
- Zaświadczenie płatnika składek Z-3, jeśli ubezpieczony jest pracownikiem i dokument jest wymagany do rozliczenia świadczenia.
- Orzeczenie o niepełnosprawności dziecka lub inne dokumenty potwierdzające szczególną sytuację, jeżeli mają zastosowanie.
Dokumenty składa się u pracodawcy albo bezpośrednio w ZUS, zależnie od tego, kto wypłaca zasiłki i jaki jest tytuł ubezpieczenia. Wniosek Z-15A należy przekazać możliwie szybko, ponieważ bez niego wypłata może zostać wstrzymana. Jeżeli świadczenie wypłaca ZUS, następuje to co do zasady w terminie do 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do przyznania zasiłku.
Jak wygląda procedura krok po kroku?
- Skontaktuj się z lekarzem, który oceni stan dziecka i w razie potrzeby wystawi e-ZLA na opiekę.
- Sprawdź, czy spełniasz warunki zasiłku, zwłaszcza dotyczące ubezpieczenia chorobowego i braku innego opiekuna.
- Wypełnij wniosek Z-15A, podając okres opieki oraz wymagane informacje o dziecku i gospodarstwie domowym.
- Przekaż wniosek pracodawcy albo ZUS i uzupełnij dokumenty płatnika składek, jeśli są wymagane.
- Kontroluj, ile dni z rocznego limitu zostało już wykorzystane przez oboje rodziców.
Kiedy zasiłek przysługuje na zdrowe dziecko?
Zasiłek opiekuńczy może przysługiwać także na zdrowe dziecko, ale tylko w szczególnych, nieprzewidzianych sytuacjach. Chodzi przede wszystkim o dziecko do 8 lat, gdy nagle zamknięto żłobek, klub dziecięcy, przedszkole lub szkołę, zachorowała niania albo dzienny opiekun, albo drugi rodzic stale zajmujący się dzieckiem nie może sprawować opieki z powodu choroby, porodu lub pobytu w szpitalu.
- Nieprzewidziane zamknięcie placówki może uzasadniać opiekę, jeśli rodzic nie miał realnej możliwości zorganizowania jej w inny sposób.
- Choroba niani lub dziennego opiekuna musi uniemożliwiać dalsze sprawowanie opieki nad dzieckiem.
- Choroba albo hospitalizacja drugiego opiekuna może uzasadniać przejęcie opieki przez ubezpieczonego rodzica.
- Wniosek i dokumenty potwierdzające przyczynę opieki należy złożyć tak samo jak przy opiece nad chorym dzieckiem.
Zwolnienie na dziecko nie przerywa urlopu wypoczynkowego. Jeżeli dziecko zachoruje w czasie urlopu, pracownik nadal korzysta z urlopu i zachowuje prawo do wynagrodzenia urlopowego, ale nie otrzymuje za te same dni zasiłku opiekuńczego.
Najważniejsze: zasiłek opiekuńczy wynosi 80% podstawy wymiaru, a rodzic powinien pamiętać o wniosku Z-15A i wspólnym rocznym limicie dni dla obojga rodziców.
Artykuł ma charakter informacyjny. W przypadku nietypowej sytuacji, zwłaszcza dotyczącej niepełnosprawności dziecka, hospitalizacji albo zbiegu kilku rodzajów świadczeń, należy sprawdzić aktualne informacje w ZUS lub skonsultować sprawę ze specjalistą.



