Ile dni wynosi urlop opiekuńczy?
Urlop opiekuńczy wynosi 5 dni w roku kalendarzowym. Jest bezpłatny, a niewykorzystane dni nie przechodzą na kolejny rok. Podstawę prawną stanowi art. 173¹ Kodeksu pracy.
Komu przysługuje urlop opiekuńczy?
Z urlopu może skorzystać pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę, aby zapewnić osobistą opiekę lub wsparcie osobie wymagającej pomocy z poważnych względów medycznych. Limit 5 dni dotyczy łącznie wszystkich osób, na które pracownik chce przeznaczyć wolne.
Urlop można wykorzystać na:
- syna lub córkę,
- matkę lub ojca,
- małżonka,
- osobę, która nie jest członkiem rodziny, ale mieszka z pracownikiem w tym samym gospodarstwie domowym, na przykład partnera życiowego.
W przypadku członka rodziny wspólne zamieszkanie nie jest wymagane. Przy pozostałych osobach trzeba wykazać, że prowadzą z pracownikiem wspólne gospodarstwo domowe. Sam fakt znajomości lub pokrewieństwa nie wystarcza, jeśli dana osoba mieszka osobno.
Urlop opiekuńczy a inne formy opieki
Urlop opiekuńczy bywa mylony z płatną opieką nad dzieckiem do 14 lat oraz z zasiłkiem opiekuńczym z ZUS. Są to odrębne uprawnienia:
| Rodzaj opieki | Wymiar | Odpłatność | Kluczowy warunek |
|---|---|---|---|
| Urlop opiekuńczy | 5 dni w roku | Bezpłatny | Opieka lub wsparcie osoby bliskiej albo domownika z poważnych względów medycznych |
| Opieka nad dzieckiem do 14 lat | 2 dni albo 16 godzin w roku | Płatna | Wychowywanie co najmniej jednego dziecka w wieku do 14 lat |
| Zasiłek opiekuńczy z ZUS | Zależny od przepisów zasiłkowych | Płatny | Choroba dziecka lub innego członka rodziny, zwykle potwierdzona zwolnieniem lekarskim |
Za czas urlopu opiekuńczego pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia ani zasiłku opiekuńczego. Nieobecność obniża więc pensję za dany miesiąc, ale okres urlopu wlicza się do stażu pracy.
Jak złożyć wniosek?
Wniosek o urlop opiekuńczy składa się pracodawcy w formie papierowej lub elektronicznej, najpóźniej 1 dzień przed rozpoczęciem urlopu. Pracownik nie musi dołączać zaświadczenia lekarskiego ani szczegółowej dokumentacji medycznej.
We wniosku należy podać:
- imię i nazwisko osoby wymagającej opieki lub wsparcia,
- przyczynę konieczności zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia,
- stopień pokrewieństwa, jeśli chodzi o członka rodziny,
- adres zamieszkania osoby niebędącej członkiem rodziny.
Urlop można wykorzystać jednorazowo albo w częściach, na dni będące dniami pracy zgodnie z rozkładem czasu pracy. Limit nie jest proporcjonalnie zmniejszany przy zatrudnieniu na część etatu. Niewykorzystane dni przepadają z końcem roku kalendarzowego, a od 1 stycznia pracownik uzyskuje nowy limit 5 dni.
Materiał ma charakter informacyjny. W indywidualnej sprawie pracowniczej treść przepisów może wymagać oceny specjalisty prawa pracy.
