Czy L4 jest płatne? Zasady wypłacania zasiłku chorobowego

Tak, L4 jest płatne, jeśli podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu i spełnisz wymagany okres wyczekiwania. Pracownik najpierw otrzymuje wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy, a po wykorzystaniu ustawowego limitu – zasiłek chorobowy finansowany z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Najczęściej świadczenie wynosi 80% podstawy wymiaru, ale w określonych przypadkach przysługuje 100%.

Wynagrodzenie chorobowe a zasiłek chorobowy

Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy to dwa różne świadczenia. Pierwsze wypłaca pracodawca za początkowy okres niezdolności do pracy w roku kalendarzowym. Drugie przysługuje po przekroczeniu tego limitu i jest finansowane z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W przypadku zasiłku płatnikiem może być ZUS albo pracodawca. Firma, która według stanu na 30 listopada poprzedniego roku zgłaszała do ubezpieczenia chorobowego co najmniej 21 osób, może wypłacać zasiłki w imieniu ZUS. Nie zmienia to źródła finansowania świadczenia.

Próg 50 lat działa od roku kalendarzowego następującego po roku, w którym pracownik ukończył ten wiek. Limit obejmuje dni kalendarzowe, czyli także soboty, niedziele i święta. Przy umowie zlecenia nie występuje wynagrodzenie chorobowe od zleceniodawcy. Po objęciu dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym zleceniobiorca może otrzymać zasiłek, gdy spełni warunki ustawowe.

e-ZLA lekarz przekazuje elektronicznie do ZUS. Następnie dokument jest udostępniany pracodawcy na jego koncie PUE ZUS, dlatego pracownik co do zasady nie musi dostarczać papierowego zwolnienia.

Ile wynosi płatne L4?

Wysokość świadczenia zależy od przyczyny niezdolności do pracy. Standardowo wynosi 80% podstawy wymiaru. Wyjątki uzasadniają wypłatę 100% tej podstawy.

Od 2022 roku pobyt w szpitalu co do zasady nie oznacza obniżenia świadczenia do 70%. Zasiłek chorobowy za hospitalizację wynosi zwykle 80% podstawy, a w sytuacjach uprawniających do wyższej stawki może wynosić 100%.

Okres wyczekiwania – kiedy powstaje prawo do wypłaty?

Okres wyczekiwania to czas nieprzerwanego podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, po którego upływie powstaje prawo do świadczeń. Wynosi:

• 30 dni dla osób objętych ubezpieczeniem chorobowym obowiązkowo, w szczególności pracowników na umowie o pracę.
• 90 dni dla osób ubezpieczonych dobrowolnie, na przykład zleceniobiorców.
• mniej, jeśli przepisy przewidują wyjątek od okresu wyczekiwania, na przykład w związku z wcześniejszym ubezpieczeniem lub określonym statusem ubezpieczonego.
• z uwzględnieniem wcześniejszych okresów ubezpieczenia, gdy przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni albo wynikała z urlopu bezpłatnego, wychowawczego lub czynnej służby wojskowej.

Samo wystawienie e-ZLA nie gwarantuje więc wypłaty. Znaczenie ma tytuł ubezpieczenia, ciągłość ubezpieczenia oraz spełnienie okresu wyczekiwania.

Z czego oblicza się wynagrodzenie i zasiłek?

Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy korzystają z tej samej podstawy wymiaru. Przy pracowniku, który pozostawał w ubezpieczeniu przez co najmniej 12 pełnych miesięcy, podstawą jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy.

Jeżeli zatrudnienie trwało krócej, bierze się pod uwagę pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia. Do podstawy mogą wejść składniki, od których naliczano składkę chorobową:

• płaca zasadnicza wynikająca z umowy o pracę,
• premie i prowizje, jeżeli są pomniejszane za okres choroby i podlegają oskładkowaniu,
• wynagrodzenie za pracę w nocy oraz w godzinach nadliczbowych,
• dodatki i nagrody związane z wykonywaniem obowiązków, jeżeli przepisy płacowe pozwalają uwzględnić je w podstawie.

Podstawę pomniejsza się o finansowaną przez pracownika część składek na ubezpieczenia społeczne, czyli co do zasady o 13,71%. Stawkę dzienną oblicza się przez podzielenie tak ustalonej podstawy przez 30, a następnie pomnożenie wyniku przez 80% albo 100%. Świadczenie przysługuje za każdy dzień zwolnienia wskazany w e-ZLA, również za dni wolne od pracy.

Jak przebiega wypłata po wystawieniu e-ZLA?

Elektroniczny obieg zwolnienia wygląda następująco:

1. Lekarz wystawia e-ZLA i przekazuje je do ZUS.
2. ZUS udostępnia dokument na koncie PUE ZUS płatnika składek.
3. Pracodawca ustala, czy wypłaca wynagrodzenie chorobowe, czy zasiłek chorobowy.
4. Płatnik oblicza świadczenie na podstawie przyczyny niezdolności, liczby dni oraz podstawy wymiaru.

Pracodawca może wypłacać wynagrodzenie chorobowe i zasiłek, ale są to nadal różne świadczenia. Zmiana płatnika po 33. albo 14. dniu nie oznacza automatycznie zmiany wysokości procentowej.

L4 po ustaniu zatrudnienia

Po rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy zasiłek chorobowy może przysługiwać z ZUS, ale warunki są bardziej rygorystyczne. Zwykle muszą być spełnione wszystkie poniższe przesłanki:

• ubezpieczenie chorobowe trwało przed ustaniem zatrudnienia,
• niezdolność do pracy trwa bez przerwy co najmniej 30 dni,
• choroba rozpoczęła się w ciągu 14 dni od ustania ubezpieczenia,
• w przypadku choroby zakaźnej choroba rozpoczęła się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania ubezpieczenia.

Po ustaniu zatrudnienia zasiłek jest co do zasady ograniczony do 91 dni. Odmienne limity mogą dotyczyć między innymi ciąży, gruźlicy oraz sytuacji związanych z dawstwem komórek, tkanek lub narządów. Świadczenie po ustaniu zatrudnienia nie przysługuje także w każdej sytuacji, gdy osoba ma już inny tytuł do ubezpieczenia lub prawo do określonych świadczeń.

Wysokość płatnego L4 zależy więc przede wszystkim od rodzaju zatrudnienia, ciągłości ubezpieczenia, wieku pracownika, przyczyny choroby i podstawy wymiaru. Przy typowej chorobie pracownik otrzymuje 80% podstawy, a 100% przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w przepisach.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W sprawie konkretnego prawa do świadczenia należy sprawdzić aktualne przepisy oraz skonsultować się z ZUS lub specjalistą do spraw kadr i płac.